Giá gạo tại châu Á tăng cao nhất 2 thập kỷ, Ấn Độ, Thái Lan và Việt Nam sắp đón "sóng gió"?

Giá gạo tại châu Á đã tăng vọt trong tháng 5, ghi nhận mức tăng hàng tháng lớn nhất kể từ khi dữ liệu được theo dõi từ năm 2008, trong bối cảnh lo ngại về thời tiết bất lợi và chi phí sản xuất leo thang có thể ảnh hưởng đến nguồn cung trong thời gian tới.

Theo dữ liệu thị trường, giá gạo trắng Thái Lan - một trong những tiêu chuẩn tham chiếu quan trọng của thị trường gạo châu Á - đã tăng khoảng 20% trong tháng 5. Trong khi đó, giá gạo tương lai giao dịch trên Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago tăng khoảng 15% trong cùng kỳ.

Các chuyên gia nhận định xu hướng tăng giá có thể chưa dừng lại. Bà Bin Hui Ong, nhà phân tích hàng hóa tại BMI (đơn vị thuộc Fitch Solutions), cho biết hiện tượng El Niño được dự báo xuất hiện trong thời gian tới có thể khiến nhiều khu vực châu Á đối mặt với điều kiện thời tiết nóng và khô hơn, qua đó làm gia tăng áp lực đối với sản xuất lúa gạo.

Bên cạnh yếu tố thời tiết, chi phí năng lượng và phân bón tăng cao cũng đang trở thành thách thức lớn đối với ngành lúa gạo khu vực. Những gián đoạn trong nguồn cung nhiên liệu và phân bón khiến nông dân tại nhiều quốc gia châu Á phụ thuộc vào nhập khẩu phải đối mặt với chi phí đầu vào cao hơn đáng kể, làm giảm động lực mở rộng sản xuất.

Lúa gạo là mặt hàng có vai trò đặc biệt quan trọng đối với an ninh lương thực tại châu Á, đồng thời khu vực này cũng là nguồn cung chủ lực cho thị trường thế giới, với các quốc gia xuất khẩu lớn như Việt Nam, Thái Lan và Ấn Độ.

Tại Việt Nam, áp lực chi phí đang tác động trực tiếp đến quyết định sản xuất của nông dân. Ông Trần Văn Bàn Vịnh, một nông dân tại tỉnh Vĩnh Long, cho biết gia đình dự kiến sẽ giảm số vụ canh tác trong năm nay do giá phân bón tăng mạnh và điều kiện thời tiết nắng nóng kéo dài.

Lúa gạo là loại cây trồng tiêu thụ lượng phân bón lớn, trong khi hoạt động bơm tưới trên các cánh đồng ngập nước cũng phụ thuộc đáng kể vào nhiên liệu diesel. Điều này khiến chi phí sản xuất tăng mạnh khi giá năng lượng leo thang.

Theo Viện Nghiên cứu Lúa gạo Quốc tế (IRRI), giá phân đạm tại Thái Lan, Campuchia và Philippines đã tăng khoảng 40-50% kể từ đầu năm. Mặc dù các quốc gia này vẫn duy trì được nguồn cung trong giai đoạn từ tháng 3 đến tháng 5, các chuyên gia cảnh báo nguy cơ thiếu hụt có thể xuất hiện nếu hoạt động thương mại phân bón toàn cầu tiếp tục bị gián đoạn.

Những rủi ro về nguồn cung đang làm gia tăng lo ngại đối với thị trường gạo thế giới. Philippines đã cảnh báo một đợt El Niño mạnh có thể khiến sản lượng lúa của nước này giảm khoảng 700.000 tấn, tương đương 3,5% mục tiêu sản lượng hàng năm.

Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng đà tăng giá gạo trên thị trường quốc tế có thể được kiềm chế phần nào nhờ lượng tồn kho tương đối lớn. Ông Peter Clubb, nhà phân tích thị trường tại Hội đồng Ngũ cốc Quốc tế (IGC), nhận định dự trữ gạo dồi dào tại Ấn Độ - quốc gia sản xuất gạo lớn nhất thế giới - cùng với nhu cầu toàn cầu chưa thực sự mạnh có thể hạn chế tốc độ tăng giá trong thời gian tới.

Dù vậy, trong ngắn hạn, thị trường gạo vẫn đang chịu tác động đồng thời từ nhiều yếu tố bất lợi, bao gồm thời tiết cực đoan, chi phí sản xuất cao và những bất ổn trong chuỗi cung ứng đầu vào nông nghiệp. Đây sẽ tiếp tục là những yếu tố được giới giao dịch và các quốc gia nhập khẩu gạo theo dõi sát sao trong các tháng tới.

Như Quỳnh

if (pageSettings.allow3rd) admicroAD.unit.push(function () { admicroAD.show('admzonek1fs4xky') });