Một số đồ uống tưởng vô hại lại đang âm thầm tạo gánh nặng cho gan và thận. Thậm chí, nhiều nghiên cứu quốc tế đã cảnh báo việc tiêu thụ quá mức đồ uống nhiều đường và phụ gia có thể liên quan đến rối loạn chuyển hóa, làm tăng nguy cơ bệnh mạn tính, trong đó có ung thư. Dân văn phòng tích trữ nước ngọt trong tủ lạnh, hay những người “sống nhờ” trà sữa mỗi ngày, có lẽ nên nhìn lại thói quen của mình.
Vì sao nhóm đồ uống có đường bị ví như “sát thủ gan thận”?
Trước hết là lượng đường cao đến mức khó tin. Một chai 500ml nước ngọt có thể chứa lượng đường tương đương khoảng 14 viên đường nhỏ. Khi nạp quá nhiều đường, gan phải chuyển hóa liên tục, phần dư thừa dễ tích tụ thành mỡ, lâu dài làm tăng nguy cơ gan nhiễm mỡ không do rượu. Tình trạng này hiện được ghi nhận ngày càng nhiều ở người trẻ.
Tiếp đến là bẫy “không calo”. Nhiều sản phẩm ghi “zero”, “ít đường” nhưng lại sử dụng chất tạo ngọt nhân tạo như aspartame hay acesulfame K. Một số nghiên cứu cho thấy việc tiêu thụ thường xuyên các chất này có thể làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột, ảnh hưởng đến chuyển hóa glucose và chức năng giải độc của gan. Thận, cơ quan có nhiệm vụ lọc và đào thải chất cặn, cũng phải làm việc nhiều hơn để xử lý các hợp chất tổng hợp này.
Thứ ba là phốt phát, phụ gia giúp tăng vị và kéo dài thời hạn sử dụng. Nếu nạp quá nhiều, phốt phát có thể làm rối loạn cân bằng canxi và phốt pho trong máu, về lâu dài ảnh hưởng đến xương và chức năng thận. Ở người có bệnh thận mạn, việc kiểm soát phốt pho đặc biệt quan trọng.
Cơ thể thường phát tín hiệu sớm nhưng nhiều người bỏ qua.
Buổi chiều đã uể oải dù ngủ đủ giấc có thể liên quan đến rối loạn chuyển hóa đường và mỡ. Gan khi phải xử lý quá tải sẽ hoạt động kém hiệu quả, khiến cơ thể dễ mệt mỏi.
Tiểu đêm nhiều lần trong thời gian dài cũng là dấu hiệu cần lưu ý. Thận suy giảm khả năng cô đặc nước tiểu sẽ khiến bạn phải thức dậy giữa đêm thường xuyên hơn.
Da tiết dầu nhiều ở vùng trán nhưng khô bong ở hai má đôi khi phản ánh sự mất cân bằng nội tiết và chuyển hóa. Khi cơ thể tích tụ quá nhiều “rác” chuyển hóa, da – cơ quan bài tiết phụ – có thể biểu hiện rõ rệt.
Trên phiếu xét nghiệm, các chỉ số như acid uric tăng cao hoặc mức lọc cầu thận dưới 90 ml/phút là những cảnh báo không nên xem nhẹ. Đây có thể là dấu hiệu hệ thống lọc của cơ thể đang gặp vấn đề.
Vậy làm sao để giảm gánh nặng cho gan thận?
Trước hết, hãy tập thói quen đọc bảng thành phần. Nếu ba vị trí đầu tiên xuất hiện siro fructose, aspartame, acesulfame K hoặc quá nhiều phụ gia, nên cân nhắc hạn chế. Càng ít thành phần, đặc biệt là phụ gia tổng hợp, càng tốt.
Thứ hai, ưu tiên đồ uống tự nhiên. Nước lọc vẫn là lựa chọn an toàn nhất. Có thể thêm vài lát chanh, lá bạc hà hoặc dùng trà nhạt không đường để thay đổi hương vị. Những lựa chọn này giúp bổ sung một lượng nhỏ chất chống oxy hóa mà không tạo gánh nặng đường và hóa chất.
Cuối cùng, uống nước có “nhịp sinh học”. Buổi sáng sau khi thức dậy có thể uống khoảng 300 ml nước ấm để kích hoạt tiêu hóa. Trước bữa ăn 30 phút uống một ít nước giúp kiểm soát cảm giác đói. Buổi chiều thay vì nước ngọt có ga, có thể chọn trà nhạt hoặc nước lọc. Cách uống chia nhỏ trong ngày giúp cơ thể hấp thu tốt hơn so với việc dồn uống quá nhiều cùng lúc.
Gan mỗi giờ lọc hàng trăm ml máu, thận mỗi phút xử lý hơn một lít dịch cơ thể. Chúng hoạt động bền bỉ nhưng không phải vô hạn. Giữa vô vàn lựa chọn bắt mắt trên kệ hàng, đôi khi quay về với một cốc nước lọc đơn giản lại là cách bảo vệ sức khỏe bền vững nhất.
Nguồn và ảnh: Sohu
