Chính phủ mới của Bolivia vừa quyết định hủy bỏ một dự án luyện kẽm vốn đã được trao cho một liên danh Trung Quốc, đồng thời yêu cầu một doanh nghiệp Trung Quốc khác khắc phục các thiếu sót kỹ thuật và hợp đồng tại một tổ hợp sản xuất thép do Bắc Kinh cấp vốn.
Bộ trưởng Khai khoáng Marco Calderón cho biết chính quyền đã quyết định huỷ dự án nhà máy luyện kẽm trị giá 350 triệu USD (9,12 nghìn tỷ VNĐ) do phát hiện tình trạng đội giá nghiêm trọng.
Dự án này có công suất thiết kế 150.000 tấn quặng mỗi năm. Giấy phép được cấp cho liên danh ENFI–CRIG (Trung Quốc) năm 2023. Thỏa thuận tài trợ với Ngân hàng Xuất nhập khẩu Trung Quốc (Eximbank) đã được ký dưới thời chính phủ cũ, nhưng chưa từng được Quốc hội Bolivia phê chuẩn, ông Calderón cho biết.
Bên cạnh đó, chính phủ đang chuẩn bị thực hiện kiểm tra kỹ thuật và pháp lý đối với tổ hợp thép Mutún trị giá 546 triệu USD (14,2 nghìn tỷ VNĐ), do Sinosteel Equipment & Engineering Co. (Trung Quốc) xây dựng, trong đó Eximbank cấp 70% vốn. Sinosteel là đơn vị thuộc China Baowu Steel Group, tập đoàn thép lớn nhất thế giới.
Khu liên hợp này nằm trên mỏ quặng sắt lớn được mệnh danh là “gã khổng lồ ngủ quên”, và chính thức khánh thành vào tháng 2/2025 sau gần 20 năm trì hoãn.
Sản lượng thực tế chưa được công bố, song truyền thông địa phương cho biết 5 tháng sau khi đi vào hoạt động, nhà máy vẫn chưa đạt công suất thiết kế 200.000 tấn mỗi năm đối với thép tấm lượn sóng và thép dây.
Bộ Khai khoáng Bolivia xác định có “những thiếu sót trong việc tuân thủ hợp đồng” tại khu liên hợp thép Mutún, song các vấn đề này đã bị chính quyền địa phương bỏ qua khi doanh nghiệp bàn giao công trình, ông Calderón nói.
Động thái diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Rodrigo Paz đang rà soát toàn diện các dự án lớn được triển khai dưới thời các chính quyền tiền nhiệm.
Các chính phủ trước đó đặc biệt thúc đẩy đầu tư của Trung Quốc vào lĩnh vực khai khoáng và năng lượng.
Ông Calderón cũng đề cập đến một nhà máy chế biến thiếc ở Huanuni được xây dựng bởi một tập đoàn Trung Quốc, hiện đang hoạt động ở mức khoảng 13% công suất thiết kế.
“Tất cả những vấn đề này cần phải được khắc phục và sửa chữa”, ông Calderón nói. “Phải có giám sát chặt chẽ và phía Trung Quốc phải thực hiện đúng những gì họ đã cam kết”.
Bộ trưởng Calderón cho biết các thiếu sót tại Mutún – dù không nêu chi tiết – phải được phía Trung Quốc khắc phục.
Theo ông Calderón, chính phủ mới đang tìm cách nâng cao trách nhiệm giải trình trong ngành khai khoáng nhằm thu hút sự quan tâm từ các nhà đầu tư đến từ Canada và Australia.
Theo Financial Post
