Ngày Vía Thần Tài – mùng 10 tháng Giêng Âm lịch những năm gần đây đã dần trở thành một phong tục với nhiều người Việt Nam. Vào ngày này, người dân, đặc biệt là những ai kinh doanh buôn bán, thường đổ xô đến các tiệm vàng để mua vàng miếng SJC, vàng nhẫn 9999 hoặc các sản phẩm vàng nhỏ lẻ như vàng ép vỉ, vàng mini (từ 0,05-0,1 chỉ), với hy vọng cầu mong tài lộc, may mắn và làm ăn phát đạt suốt cả năm.
Phong tục này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn phản ánh tâm lý "tích sản" của người Việt, coi vàng là tài sản an toàn trong bối cảnh kinh tế biến động.
Tuy nhiên, đằng sau "cơn sốt" mua vàng hàng năm là những câu hỏi thực tế về kinh tế: Liệu mua vàng ngày này có thực sự mang lại lợi nhuận? Và quan trọng hơn, ai mới là bên thực sự "kiếm bộn" từ hoạt động này?
Giá vàng "nóng bỏng" vào ngày Vía Thần Tài 2026
Sáng ngày 26/2/2026 – ngày Vía Thần Tài – thị trường vàng trong nước duy trì ở vùng giá cao kỷ lục. Theo niêm yết mới nhất từ Công ty TNHH MTV Vàng bạc Đá quý Sài Gòn (SJC), giá vàng miếng SJC đang ở mức 182 triệu đồng/lượng (mua vào) và 185 triệu đồng/lượng (bán ra), giảm 300.000 đồng/lượng ở cả hai chiều so với phiên giao dịch trước đó. Chênh lệch mua-bán ở mức 3 triệu đồng/lượng.
Tại các thương hiệu lớn khác như Tập đoàn DOJI, CTCP Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận (PNJ), Bảo Tín Minh Châu và Phú Quý, giá vàng nhẫn tròn trơn cũng dao động quanh 181,8 - 184,8 triệu đồng/lượng. Những ngày gần đây, vàng nhẫn 9999 – sản phẩm được ưa chuộng hơn vì dễ mua bán và có phí gia công thấp – tăng mạnh, thậm chí vượt giá vàng miếng ở một số thời điểm do nhu cầu mua lẻ "cầu may" tăng cao. So với đầu năm 2025 (khi giá vàng SJC ngày Vía Thần Tài chỉ quanh 86-90 triệu đồng/lượng), mức giá hiện tại đã tăng gần gấp đôi, với đà tăng trung bình 48-71% tùy loại sản phẩm trong năm qua.
Giá vàng thế giới lúc 8h40 sáng 26/2, giao dịch quanh mức 5.180 USD/ounce, quy đổi theo tỷ giá USD tại VCB, tương đương 164,3 triệu đồng/lượng (chưa bao gồm thuế phí). Như vậy, giá vàng trong nước đang cao hơn 20 triệu đồng/lượng so với giá vàng thế giới.
Dòng người xếp hàng mua vàng đầu xuân Bính Ngọ
Yếu tố đẩy giá vàng lên cao bao gồm lạm phát toàn cầu, bất ổn địa chính trị thế giới, cùng với tâm lý đám đông tại Việt Nam. Theo ghi nhận, từ chiều 24/2/2026, nhiều cửa hàng vàng tại Hà Nội và TP.HCM đã rơi vào tình trạng quá tải, với người dân xếp hàng dài từ sớm để mua vàng, dù giá neo ở mức "đỉnh" lịch sử. Một số doanh nghiệp thậm chí phải siết phân phối, ưu tiên bán online hoặc phân luồng khách hàng để tránh chen lấn, và không chấp nhận thanh toán tiền mặt cho giao dịch từ 20 triệu đồng trở lên.
Cửa hàng vàng tấp nập người mua
Rạng sáng 26/2, đúng ngày Vía Thần Tài, hầu hết các tiệm vàng mở cửa đón khách từ 6h sáng, sớm hơn thường lệ. Ghi nhận của PV thời điểm 5 giờ sáng, đông nghịt người dân đã tới xếp hàng mua vàng tại "phố vàng" Trần Nhân Tông (Hà Nội). Trong đó, nhiều người có mặt từ 21 giờ hôm trước để xếp hàng chờ mua vàng.
Nhìn lại lịch sử: Lời hay lỗ khi mua vàng ngày Vía Thần Tài?
Để đánh giá lợi nhuận từ việc mua vàng ngày Vía Thần Tài, chúng ta cần nhìn vào dữ liệu lịch sử qua 10 năm (2016-2025). Thống kê cho thấy, nếu mua vàng và nắm giữ dài hạn (đến cuối năm hoặc lâu hơn), hầu hết các năm đều mang lại lợi nhuận tích cực nhờ xu hướng tăng giá dài hạn của vàng. Tuy nhiên, ngắn hạn lại là câu chuyện khác, với rủi ro lỗ cao do giá bị đẩy lên "đỉnh" tạm thời.
Dưới đây là bảng tóm tắt giá vàng nhẫn 9999 (bán ra) ngày Vía Thần Tài qua các năm, dựa trên dữ liệu từ SJC.
Xu hướng dài hạn tích cực: Trong 11 năm, có tới 8 năm giá vàng tăng nếu mua ngày Vía Thần Tài và giữ đến cuối năm. Năm 2025 nổi bật với mức tăng kỷ lục 64,1 triệu đồng/lượng (tương đương 71%), nhờ giá vàng thế giới vọt lên trên 5.500 USD/ounce đầu năm.
Năm 2026, giá vàng tăng mạnh kỷ lục so với ngày Thần Tài của năm liền trước, với mức tăng 105,7%.
Các năm 2020-2024 cũng ghi nhận tăng trung bình 10-20 triệu đồng/lượng. Tổng thể, từ 2016 đến 2025, giá vàng đã tăng gấp hơn 2,5 lần, vượt xa lạm phát và nhiều kênh đầu tư khác như chứng khoán hay bất động sản ở một số giai đoạn.
Rủi ro ngắn hạn cao: Ngược lại, nếu bán ngay sau 1-3 tháng, người mua dễ lỗ vì giá thường bị đẩy lên do tâm lý đám đông, sau đó điều chỉnh giảm khi "cơn sốt" qua đi. Thống kê 10 năm cho thấy, giá vàng giảm mạnh sau ngày Vía Thần Tài ở 6 năm, với mức lỗ có thể lên đến 4-5 triệu đồng/lượng nếu bán vội. Ví dụ, năm 2025, giá vàng ép vỉ từng chạm 99,5 triệu đồng/lượng ngày Vía Thần Tài, nhưng sau đó giảm về dưới 90 triệu đồng/lượng.
Các chuyên gia khuyến cáo nếu mua để tích trữ dài hạn (5-10 năm), vàng vẫn là kênh an toàn, đặc biệt trong bối cảnh lạm phát và bất ổn toàn cầu. Nhưng nếu lướt sóng ngắn hạn hoặc mua theo đám đông, rủi ro lỗ là rất lớn, đặc biệt khi giá đã ở "đỉnh" lịch sử như năm 2026.
Ai thực sự "kiếm tiền" trong ngày Vía Thần Tài?
Thị trường vàng sôi động vào ngày Vía Thần Tài, vậy ai là bên hưởng lợi chính từ "cơn sốt" mua vàng hàng năm? Dựa trên dữ liệu doanh thu, ý kiến chuyên gia, có thể thấy rằng ngày Vía Thần Tài không chỉ là dịp "cầu may" mà còn là "mỏ vàng" thực sự cho một số nhóm, trong khi người mua lẻ thường phải đối mặt với rủi ro.
Doanh nghiệp kinh doanh vàng: Đây là nhóm hưởng lợi lớn nhất, với doanh số "khủng" và biên lợi nhuận cao. Mỗi năm, dịp Vía Thần Tài mang về doanh thu cao cho các doanh nghiệp này. Ví dụ, năm 2025, dù giá cao kỷ lục, các cửa hàng vẫn "cháy hàng" với lượng giao dịch tăng gấp 10-20 lần ngày thường, tập trung vào vàng nhẫn và sản phẩm nhỏ lẻ. Chênh lệch mua-bán thường được đẩy lên 3-4 triệu đồng/lượng (cao hơn mức bình thường 1-2 triệu), cộng với phí gia công (0,5-1 triệu đồng/lượng cho vàng ép vỉ hoặc mini), giúp họ kiếm lợi nhuận trực tiếp từ mỗi giao dịch.
Theo chuyên gia kinh tế Nguyễn Trí Hiếu, "Mua vàng ngày Vía Thần Tài chủ yếu làm giàu cho chủ tiệm vàng", vì họ không chỉ bán ở giá cao mà còn mua nguyên liệu ở giá thấp hơn từ trước, tận dụng tâm lý đám đông để đẩy giá.
"Tôi phải nói ngay rằng, mua vàng vào ngày Vía Thần Tài thì có lẽ chúng ta phải chịu một mức giá rất cao. Như những năm trước chúng ta đã nhìn thấy là sau ngày Vía Thần Tài thì giá vàng tụt xuống rất nhanh. Người nào mua vàng vào ngày Vía Thần Tài và bán đi sau đó thì có thể phải chịu lỗ", Tiến sĩ Hiếu nói.
Chuyên gia kinh tế, Tiến sĩ Nguyễn Trí Hiếu. Ảnh: VNExpress
Năm 2026, các doanh nghiệp top đầu vốn quen tên trên thị trường ... đã "chạy nước rút" chuẩn bị hàng hóa, mở rộng bán online và phân phối vàng mini để phục vụ nhu cầu "tiền ít thịt thơm", thu hút thêm khách hàng trẻ với sản phẩm từ 0,05 chỉ (khoảng 9-10 triệu đồng). Hơn nữa, họ còn hưởng lợi gián tiếp từ việc giá vàng tăng đẩy giá cổ phiếu công ty lên (như PNJ tăng 5-10% dịp này).
Nhà đầu tư lớn và đầu cơ vàng: Nhóm này thường mua vàng ở giá thấp từ trước Tết, sau đó bán ra dịp Vía Thần Tài khi giá bị đẩy lên do nhu cầu. Chuyên gia Phan Dũng Khánh cho biết, nếu đã mua vàng ở mức thấp (dưới 180 triệu đồng/lượng), đây là dịp lý tưởng để chốt lời, với lợi nhuận có thể 5-10 triệu đồng/lượng chỉ trong vài ngày.
Trong lịch sử, các nhà đầu tư lớn thường "ôm hàng" từ cuối năm trước, tận dụng biến động giá thế giới để bán ra, kiếm lời từ chênh lệch. Năm 2025, một số quỹ đầu tư đã chốt lời hàng chục tỷ đồng từ việc bán vàng nhẫn khi giá vọt lên 99,5 triệu đồng/lượng. Tuy nhiên, nhóm này cần kiến thức chuyên sâu và rủi ro cao nếu giá điều chỉnh đột ngột.
Ngân hàng Nhà nước và hệ thống ngân hàng: Gián tiếp hưởng lợi qua việc kiểm soát thị trường và thu phí từ giao dịch chuyển khoản (bắt buộc cho mua trên 20 triệu đồng). NHNN cũng can thiệp để ổn định giá, nhưng trong dịp này, họ kiếm lợi từ việc bán vàng qua kênh chính thức, giúp kiểm soát lạm phát và thu hút vốn nhàn rỗi.
Người mua lẻ (cầu may, tích trữ): Đây là nhóm đông đảo nhất nhưng thường chịu thiệt thòi ngắn hạn. Nếu mua ở "đỉnh" và bán sớm, họ có thể lỗ 3-5 triệu đồng/lượng do chênh lệch và điều chỉnh giá sau đó. Chuyên gia khuyên chỉ mua nếu dùng tiền nhàn rỗi, tránh vay mượn hoặc chạy theo đám đông, vì "một chỉ vàng mua bằng tâm lý sợ bỏ lỡ là áp lực tài chính". Dài hạn, họ có thể lãi nếu giữ 5-10 năm, như trường hợp mua năm 2016 và bán 2025 lãi gấp đôi. Tuy nhiên, nhiều người mua chỉ vì quan niệm "có ít mua ít", bất chấp giá cao, dẫn đến lợi ích tâm lý nhiều hơn kinh tế.
Ngày Vía Thần Tài mang ý nghĩa văn hóa sâu sắc, nhưng từ góc nhìn kinh doanh, doanh nghiệp vàng và nhà đầu tư lớn mới là "người thắng cuộc" chính, nhờ doanh số và biên lợi nhuận cao. Người mua lẻ nên tỉnh táo, ưu tiên vàng nhẫn (chênh lệch thấp), mua ở đơn vị uy tín với hóa đơn đầy đủ, và chỉ dùng tiền nhàn rỗi.
