Ả Rập Saudi một lần nữa trở thành tâm điểm chú ý khi cả Ukraine và Mỹ xác nhận hai bên sắp tổ chức đàm phán tại đây, sau cuộc họp giữa Nga và Mỹ vào tháng trước cũng tại quốc gia Trung Đông này.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky ngày 6-3 cho biết ông sẽ đến Ả Rập Saudi để hội đàm với Thái tử Mohammed Bin Salman vào ngày 10-3, sau đó gặp các quan chức Mỹ. Ông Zelensky nhấn mạnh trong thông điệp trên Telegram: "Ukraine là bên quan tâm đến hòa bình nhiều nhất".
Cùng ngày, đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump, ông Steve Witkoff, nói với các phóng viên tại Nhà Trắng rằng nội dung chính của cuộc họp sắp tới tại Ả Rập Saudi là "chốt lại bộ khung cho thỏa thuận hòa bình cũng như lệnh ngừng bắn bước đầu".
Đây được xem là một diễn biến tích cực sau cuộc tranh cãi nảy lửa giữa ông Donald Trump và ông Zelensky tại Nhà Trắng ngày 28-2. Trong khi đó, Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 6-3 nhấn mạnh thỏa thuận hòa bình liên quan xung đột Ukraine phải bảo đảm an ninh dài hạn của Nga, đồng thời nước này sẽ không từ bỏ những bước tiến đã đạt được trong cuộc xung đột kéo dài hơn 3 năm qua.
Trước đó, theo truyền thông quốc tế, ông Putin nhiều lần khẳng định Ukraine phải từ bỏ tham vọng gia nhập NATO và phải rút quân khỏi các khu vực của Ukraine nhưng đang do Moscow kiểm soát.
Các nhà lãnh đạo châu Âu tại cuộc họp báo trong khuôn khổ Hội nghị thượng đỉnh Liên minh châu Âu ở Brussels - Bỉ ngày 6-3 Ảnh: VCG
Chưa hết, ông chủ Điện Kremlin cũng chỉ trích Tổng thống Pháp Emmanuel Macron, dù không trực tiếp, sau khi nhà lãnh đạo này tuyên bố trước đó một ngày rằng "Nga là mối đe dọa đối với châu Âu". Trong bài phát biểu trước cả nước, Tổng thống Macron còn đề xuất Pháp sẽ bảo vệ các đồng minh bằng năng lực hạt nhân của mình và sẵn sàng đưa lực lượng gìn giữ hòa bình đến Ukraine. Trước ông Macron, ông Friedrich Merz - người có khả năng trở thành tân thủ tướng Đức - cũng kêu gọi Pháp và Anh mở rộng "ô hạt nhân".
Đáp lại đề xuất của Pháp là thái độ không nhất quán và cẩn trọng của các nhà lãnh đạo châu Âu. "Chúng tôi muốn vũ khí hạt nhân càng bị hạn chế càng tốt. Song, hiện thời chúng tôi lại cảm kích trước việc hai quốc gia láng giềng đều có vũ khí hạt nhân" - Thủ tướng Thụy Điển Ulf Kristersson nói.
Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen thể hiện thái độ tương tự. Từng là đồng minh vững chắc của Mỹ, Đan Mạch gần đây bị "sốc" trước việc ông Donald Trump liên tục đòi "kiểm soát" Greenland - một hòn đảo tự trị thuộc Đan Mạch.
Trong khi một số nước vùng Baltic ủng hộ ý tưởng của Pháp thì Thủ tướng Latvia Evika Silina và Thủ tướng Cộng hòa Czech Petr Fiala lại cho rằng còn quá sớm để bàn về vấn đề này. Dù vậy, các chuyên gia thẳng thừng đánh giá rằng Pháp không thể mô phỏng được cấp độ hạ tầng hạt nhân chiến lược mà Mỹ bố phòng ở châu Âu. Chưa hết, số lượng vũ khí hạt nhân của Pháp, và cả Anh, đều chỉ là số lẻ nếu so với kho hạt nhân của Mỹ.
Riêng vấn đề tăng chi tiêu quốc phòng và cam kết ủng hộ Ukraine, các nhà lãnh đạo châu Âu đã đạt được đồng thuận tại Hội nghị thượng đỉnh về quốc phòng của Liên minh châu Âu (EU) ngày 6-3. Các nhà lãnh đạo EU khen ngợi đề xuất trong tuần này của Hội đồng châu Âu về việc có thể huy động tới 800 tỉ euro (gần 863 tỉ USD) để phát triển nền quốc phòng của khối, bao gồm kế hoạch cho vay lên tới 150 tỉ euro dành cho các nước EU tăng cường năng lực quân sự.
Dù thiếu sự đồng thuận của Hungary song 26 nước thành viên còn lại của EU đều đồng lòng tiếp tục hỗ trợ Ukraine. Tuyên bố chung của khối khẳng định sẽ không có cuộc đàm phán nào về tình hình Ukraine được phép thiếu sự có mặt của Ukraine.
