Chương trình "Nhiều điểm mới trong xử phạt vi phạm thuế và hóa đơn" của VTV24 mới đây đặt ra vấn đề: Khi hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai từ ngày 1 tháng 5 năm nay thì có bị hồi tố xử phạt nếu doanh thu kê khai cao hơn nhiều so với cả năm trước không?
Chia sẻ tại chương trình, ông Lê Văn Hải, Phó Trưởng ban Pháp chế (Cục Thuế - Bộ Tài chính) cho biết: Toàn bộ các mức khoán trước đây được thực hiện trước ngày 01 tháng 5 năm 2026 đã được quy định trong Luật Quản lý thuế. Các mức khoán này do hộ kê khai và được cơ quan thuế, Hội đồng tư vấn thuế xác định.
Do đó, đối với những mức khoán đã thực hiện trước đây, kể cả từ ngày 01 tháng 5 năm 2026 trở đi thực hiện kê khai, với tinh thần không hồi tố, không xem xét lại thời gian hoạt động kinh doanh của các năm trước, cơ quan thuế sẽ không xem xét hồi tố xử phạt đối với những trường hợp mà mức khoán đã được hộ, cá nhân kinh doanh kê khai đúng trong thời gian trước đây.
Ông Hải cũng khuyến nghị người nộp thuế cần làm ngay là tránh các hành vi có lỗi khi thực hiện các quy định của pháp luật nhà nước ban hành. Để tránh sai sót, trước hết các hộ, cá nhân kinh doanh cần nắm bắt và hiểu rõ pháp luật thuế. Tại cơ quan thuế có năm bước triển khai thực hiện.
Thứ nhất, tuyên truyền, phổ biến đến các doanh nghiệp, hộ cá nhân kinh doanh. Thứ hai, trong trường hợp chưa hiểu hoặc có vướng mắc, cơ quan thuế sẽ hướng dẫn, giải đáp. Thứ ba, khi cơ quan thuế xem xét, rà soát sẽ thực hiện cảnh báo rủi ro. Thứ tư, tiến hành kiểm tra nếu có sai phạm. Bước cuối cùng mới là xử phạt.
Do đó, ông Hải cho biết các doanh nghiệp, hộ, cá nhân có thể yên tâm. Trong trường hợp có vướng mắc, chưa hiểu rõ, có thể thông qua các cơ quan nhà nước, cán bộ trên địa bàn phường, xã, cán bộ thuế ở cơ sở, công chức thuế ở cơ sở hoặc thông qua hệ thống đại lý thuế.
"Chúng tôi cũng xin nói thêm rằng Nghị định 310 có quy định về trách nhiệm của các đơn vị trung gian được ủy quyền kê khai, thực hiện nghĩa vụ thuế. Nếu các đơn vị này thực hiện không đúng và vi phạm thì sẽ bị xử phạt. Đây là những đơn vị có bộ máy chuyên môn, vì vậy người nộp thuế có thể thông qua hệ thống đại lý thuế, các công ty tư vấn để được hỗ trợ, cùng với sự phối hợp của cơ quan thuế", ông Hải nói.
Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa ban hành Công văn số 307/CT-PC về việc không xử lý vi phạm khi chuyển đổi mô hình từ hộ khoán sang kê khai.
Cụ thể, trường hợp các hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh đã nộp thuế theo phương thức khoán trong năm 2025, trở về trước và đã được cơ quan thuế thực hiện ấn định doanh thu và xác định mức thuế khoán, khi chuyển sang hình thức kê khai thuế từ ngày 1-1-2026, cơ quan thuế không thực hiện kiểm tra thuế, không sử dụng doanh thu khai thuế của hộ kinh doanh năm 2026 để xử lý hồi tố.
Việc không kiểm tra, hồi tố xử phạt nêu trên áp dụng cả với trường hợp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có thay đổi về quy mô sản xuất, kinh doanh dẫn đến doanh thu khoản thuế thay đổi từ 50% trở lên trong năm 2026.
Tuy nhiên với trường hợp các cơ quan có thẩm quyền phát hiện hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh có hành vi gian lận, che giấu doanh thu dẫn đến thiếu số thuế phải nộp sẽ xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế theo quy định tại Điều 17 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP hoặc trường hợp vi phạm nghiêm trọng có thể xử lý hình sự về tội trốn thuế theo quy định tại Điều 200 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).
