Cựu chủ tịch ngân hàng bị cáo buộc gây thiệt hại hơn 1.000 tỷ đồng

Hành vi sai phạm của ông Bình, cựu Chủ tịch HĐQT Agribank cùng Dương Thanh Cường (cựu Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Bình Phát) và Hồ Đăng Trung (cựu giám đốc chi nhánh Agribank Chi nhánh 6); Hồ Văn Long (cựu trưởng phòng chi nhánh ngân hàng); Đỗ Ngọc Dũng (cựu cán bộ tín dụng ngân hàng) được nêu trong cáo trạng VKSND Tối cao vừa hoàn tất.

Ông Bình và các đồng phạm bị truy tố về tội Vi phạm quy định cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng theo khoản 3 Điều 179 BLHS năm 1999. Hành vi sai phạm của các bị can diễn ra cách đây 15 năm, khi Bộ luật Hình sự 2015 chưa có hiệu lực.

Hiện bị can Bình đã bỏ trốn và bị truy nã nên các cơ quan tố tụng điều tra, truy tố, xét xử vắng mặt đối với ông này.

Theo cáo trạng, từ năm 2007 đến 2010, dù không đủ điều kiện vay và trả nợ, Dương Thanh Cường (đại gia bất động sản, Tổng giám đốc và Giám đốc Công ty TNHH đầu tư xây dựng Tấn Phát) gặp ông Bình để đặt vấn đề vay vốn. Ông Bình khi đó là quyền Tổng giám đốc Agribank (năm 2007), sau là Chủ tịch HĐQT (năm 2010) đã chỉ đạo Hồ Đăng Trung cho Cường vay.

Thực hiện chỉ đạo này, Trung cùng cấp dưới là Hồ Văn Long và một số cán bộ tín dụng đã thông đồng với Cường cùng các cá nhân liên quan, thực hiện hàng loạt sai phạm: hợp thức hóa thủ tục nâng quyền phán quyết tín dụng cho chi nhánh, làm giả điều kiện vay vốn, hồ sơ tín dụng và hồ sơ tài sản bảo đảm.

Các tài sản thế chấp được sử dụng bao gồm dự án chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt, quyền sử dụng đất không đủ điều kiện thế chấp, thậm chí đất nông nghiệp, đất trồng rau màu có giá trị thấp. Những tài sản này được Cường làm giả hợp đồng chuyển nhượng, nâng khống giá trị để đủ điều kiện vay vốn.

Từ đó, Dương Thanh Cường sử dụng Công ty Cổ phần xây dựng Thương mại Bình Phát và Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ THY (trong cùng hệ sinh thái), ký kết hàng loạt hợp đồng tín dụng và xử lý nợ.

Ngày 30/11/2010, chi nhánh ngân hàng đã giải ngân cho Công ty THY vay 385 tỷ đồng. Công ty THY chuyển toàn bộ tiền vay cho Công ty Bình Phát để thanh toán nợ của Cường tại chi nhánh ngân hàng (đảo nợ).

Sau khi thu nợ gốc, chi nhánh ngân hàng giải chấp 10 thửa đất cho Công ty Bình Phát để chuyển thành tài sản thế chấp khoản vay của Công ty THY. Song, Công ty THY không có khả năng trả nợ nên khoản vay này đã được chuyển nợ quá hạn từ năm 2011.

Cơ quan công tố xác định, hành vi sai phạm của các bị cáo gây thiệt hại cho ngân hàng hơn 1.053 tỷ đồng. Ông Bình biết rõ công ty của Cường và Công ty THY vay vốn mua đất thực hiện dự án trong khi chưa đủ điều kiện pháp lý để thực hiện và không khả thi, nhưng vẫn chỉ đạo cấp dưới cho vay. "Hành vi của Nguyễn Thế Bình đã trực tiếp tạo điều kiện để các bị can hợp thức hồ sơ tín dụng cho Công ty Bình Phát và Công ty THY vay vốn trái quy định, gây hậu quả thiệt cho Agribank số tiền 1.053 tỷ đồng", cáo trạng nêu.

Theo VKS, Cường là người có vai trò xuyên suốt, trực tiếp thực hiện vi phạm về điều kiện cấp tín dụng, sử dụng toàn bộ số tiền trong khoản vay nên phải chịu trách nhiệm đối với toàn bộ hậu quả thiệt hại.

Cường thành lập nhiều công ty với số vốn đăng ký hàng trăm tỷ đồng. Ông ta thuê người làm giám đốc, lập hồ sơ vay tiền ngân hàng và huy động vốn của đối tác để thực hiện các dự án bất động sản rồi chiếm đoạt. Từ năm 2007, Cường đã vận dụng mối quan hệ cá nhân với lãnh đạo các ngân hàng để vay vốn lớn dù không đáp ứng điều kiện vay vốn. Cường lập nhiều công ty "vỏ", sử dụng dự án chưa được phê duyệt làm tài sản bảo đảm, nâng khống giá trị đất nông nghiệp, ký hợp đồng tín dụng với ngân hàng, dẫn đến số tiền thiệt hại lớn.

Ngoài vụ án này, Cường còn thực hiện nhiều hành vi sai phạm khác và đã bị TAND Cấp cao tại TP HCM tuyên mức hình phạt tổng hợp của 4 bản án là tù chung thân về hai tội Lừa đảo chiếm đoạt tài sản và Lạm dụng tín nhiệm chiếm đoạt tài sản.

Liên quan đến sai phạm trong việc phê duyệt cho Cường vay trái quy định, ông Hồ Đăng Trung từng bị tuyên 20 năm tù; ông Hồ Văn Long nhận 19 năm tù cùng về tội Vi phạm quy định về cho vay trong hoạt động của các tổ chức tín dụng.