Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết, hôm nay 10/2, ông sẽ công bố mức thuế 25% đối với tất cả thép và nhôm nhập khẩu vào Mỹ. Mức thuế này cao hơn thuế kim loại nhập khẩu vào Mỹ hiện nay, đánh dấu một bước leo thang lớn khác trong cuộc cải tổ chính sách thương mại của ông Trump.
Tổng thống Mỹ cũng tuyên bố sẽ công bố mức thuế đối ứng tương đương với mức mà các đối tác thương mại áp dụng cho hàng hóa nhập từ Mỹ trong ngày 11 - 12/2 và sẽ có hiệu lực gần như ngay lập tức.
Ngay lập tức phản ứng trước thông tin này, cổ phiếu thép đồng loạt giảm sâu trong phiên sáng 10/2. “Anh cả” HPG mất 2,25% với thanh khoản dẫn đầu toàn thị trường khi khớp lệnh gần 20 triệu cổ phiếu chỉ trong phiên sáng. Bộ đôi HSG và NKG cũng lần lượt lao dốc 3,1% và 2,5%. Các cổ phiếu khác cũng đồng loạt “cắm đầu” trên 4% như TVN, GDA, SMC...
Việt Nam nằm trong nhóm các nhà cung cấp thép lớn cho Hoa Kỳ, biện pháp này có thể gây tác động đáng kể. Theo dữ liệu từ Viện sắt thép Hoa Kỳ, Việt Nam nằm trong nhóm năm nước xuất khẩu thép lớn nhất vào thị trường Hoa Kỳ, sau Canada, Brazil, Mexico và Hàn Quốc.
Nhiều lo ngại cho rằng mức thuế mới này được thực thi có thể khiến các doanh nghiệp xuất khẩu thép và nhôm của Việt Nam gặp nhiều khó khăn. Tuy nhiên, mức độ ảnh hưởng đến từng doanh nghiệp thép sẽ có sự khác biệt.
Đánh giá về tác động của chính sách áp thuế của Mỹ lên một số cổ phiếu thép, Chứng khoán ACB (ACBS) cho rằng CTCP Tập đoàn Hoà Phát (mã HPG) chịu ảnh hưởng trực tiếp khá thấp. Nguyên nhân do tỷ trọng xuất khẩu chỉ chiếm 30% tổng doanh thu, trong đó xuất sang Mỹ chiếm khoảng 5-10% doanh thu xuất khẩu. Vì vậy, nhìn chung doanh thu xuất khẩu thị trường Mỹ chiếm 1,5-3,0% tổng doanh thu của HPG.
Thực tế, Hoà Phát xuất khẩu thép xây dựng, thép chất lượng cao để làm thép rút dây, lõi que hàn sang 30 quốc gia như Canada, Hàn Quốc, Nhật Bản, Singapore, Úc, Srilanka. Với thép xây dựng, tập đoàn xuất khẩu ra Đông Nam Á là chính. Còn thị trường xuất khẩu chính của HRC của Hoà Phát là EU, Mỹ, Đông Nam Á, Mexico.
Tuy nhiên, Hòa Phát có thể chịu tác động gián tiếp khi CTCP Tập đoàn Hoa Sen (HoSE: HSG) và CTCP Thép Nam Kim (HoSE: NKG), là 2 đối tác lớn tiêu thụ thép cuộn cán nóng (HRC) lớn của Hòa Phát, đồng thời có tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường Mỹ cao – gặp khó khăn về thuế quan dẫn tới suy giảm nhu cầu mua HRC đầu vào.
Đối với sản phẩm tôn mạ, ACBS đánh giá NKG chịu tác động lớn hơn HSG vì tỷ trọng xuất khẩu sang Mỹ cao hơn (chiếm 40-60% doanh thu và thị trường Mỹ đứng thứ 3 sau châu Á và châu Âu). Trong khi đó, doanh thu xuất khẩu chỉ chiếm 40-50% tổng doanh thu của HSG, và thị trường Mỹ chiếm khoảng 15-20% doanh thu xuất khẩu.
Tại thị trường nội địa, HSG và NKG vừa được hưởng lợi từ việc tiếp tục áp thuế chống bán phá giá lên tôn mạ Trung Quốc và Hàn Quốc nhưng lại có thể gặp bất lợi nếu sắp tới, Việt Nam áp dụng thuế chống bán phá giá đối với HRC nhập khẩu từ Trung Quốc, Ấn Độ.
Đối với Tôn Đông Á (mã GDA), theo ước tính của VCBS, EU và Mỹ chiếm gần 80% tiêu thụ của Tôn Đông Á vì vậy các biện pháp phòng vệ thương mại sẽ tác động tới khả năng xuất khẩu của doanh nghiệp trong tương lai.
Ngoài ra, đội ngũ phân tích phân tích cho rằng rủi ro chính của Tôn Đông Á tới từ việc tiêu thụ quá tập trung vào Mỹ và EU và duy trì tỷ trọng kênh xuất khẩu quá lớn trên tổng tiêu thụ của doanh nghiệp (trên 65% tiêu thụ tôn mạ tới từ kênh xuất khẩu - so với mức 40-50% của HSG và NKG).
