Bộ Công an đang chủ trì xây dựng dự thảo Nghị định quy định một số biện pháp phòng, chống vi phạm pháp luật liên quan tin giả, tin sai sự thật, nhằm đảm bảo an ninh, trật tự trong tình hình mới và tạo môi trường thông tin lành mạnh, minh bạch.
"Không ngại" vi phạm vì mức phạt quá nhẹ
Theo Bộ Công an, hiện việc dựng, phát tán tin giả, tin sai sự thật diễn biến phức tạp. Những thông tin giả nhằm gây nhiễu loạn, làm giảm niềm tin và gây hoang mang, hoài nghi đối với tình hình chính trị, kinh tế - xã hội của đất nước; gây mâu thuẫn, chia rẽ nội bộ, gây hoang mang dư luận… và dùng vào mục đích lừa đảo.
Tình trạng tin giả, tin sai sự thật vẫn diễn biến phức tạp. Nhiều người nổi tiếng sẵn sàng chấp nhận nộp phạt để đổi lấy những hợp đồng quảng cáo hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỉ đồng.
ẢNH: TRẦN CƯỜNG
Bộ Công an khẳng định, những thông tin giả, tin sai sự thật gây nhiều hậu quả đối với cả cá nhân, tổ chức, xã hội và kinh tế cũng như đối với quản lý nhà nước.
Song hiện nay, chế tài xử lý còn nhiều bất cập, chưa thật nặng, mức phạt thường là 7,5 triệu đồng chưa đủ sức răn đe, phòng ngừa.
Ngoài ra, thời gian qua xuất hiện tình trạng người nổi tiếng, nghệ sĩ, KOL… tham gia quảng cáo hàng hóa, thực phẩm chức năng nói quá công dụng sản phẩm, có phát ngôn không chuẩn mực, thậm chí quảng cáo trá hình cho cho cờ bạc trực tuyến và lợi dụng để trục lợi.
Cạnh đó, những người nổi tiếng hiện nay có hợp đồng quảng cáo hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỉ đồng và sẵn sàng chấp nhận mức phạt hành chính vì lợi ích thu lại vượt xa mức tiền phạt.
Do vậy, Bộ Công an xây dựng nghị định nhằm bảo vệ an ninh quốc gia, bảo đảm trật tự an toàn xã hội; bảo vệ quyền, lợi ích, danh dự, uy tín của nhân dân, doanh nghiệp… và gắn trách nhiệm cộng đồng, quy tắc ứng xử đối với hoạt động phát ngôn, đăng tải, chia sẻ thông tin.
7 hành vi có thể bị phạt tới 200 triệu đồng
Trong dự thảo, Bộ Công an quy định 10 hành vi bị nghiêm cấm, gồm:
1. Thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.
2. Không kiểm duyệt, xác thực nội dung thông tin dẫn đến vi phạm.
3. Cung cấp tin giả, tin sai sự thật.
4. Cản trở hoặc không tự giác cung cấp thông tin về hành vi vi phạm.
5. Không hợp tác khắc phục, đính chính thông tin sau khi vi phạm.
6. Thành lập, tham gia tổ chức, hội nhóm hoặc vận hành, quản trị, kiểm duyệt các trang web, blog, trang thông tin, trang mạng xã hội, tài khoản xã hội chứa tin giả, tin sai sự thật.
7. Đào tạo, huấn luyện cá nhân, tổ chức khác thực hiện hành vi vi phạm.
8. Dùng công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo để tạo, phát tán tin giả, tin sai sự thật.
9. Dùng hình ảnh, danh nghĩa, ảnh hưởng của cá nhân, tổ chức để vi phạm.
10. Giả mạo cơ quan, tổ chức, cá nhân để vi phạm.
Bộ Công an đề xuất 2 hình thức xử lý chính, trong đó giáo dục, răn đe đối với các trường hợp lần đầu vô ý chia sẻ tin giả vì không biết đó là tin giả và đã khắc phục hậu quả kịp thời; chưa gây ra hậu quả, thiệt hại; lần đầu vi phạm thuộc diện người có hoàn cảnh khó khăn, người dân tộc thiểu số.
Hình thức tiếp theo là xử phạt hành chính, Bộ Công an đề xuất phạt tiền tối đa theo quy định của luật Xử phạt hành chính hiện hành đối với các hành vi từ 3 đến 10 kể trên.
Theo quy định hiện hành, cá nhân sẽ bị phạt tối đa 100 triệu đồng và tổ chức bị phạt tối đa 200 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm trong lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông, an ninh mạng, an toàn thông tin mạng, dữ liệu… Ngoài ra, trường hợp đủ yếu tố cấu thành tội phạm có thể bị xử lý hình sự.
Bộ Công an cũng đề xuất phạt bổ sung như: thông báo về địa phương, cơ quan công tác người vi phạm từ lần thứ 2 trở lên; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp, bồi thường thiệt hại cho bị hại; gỡ, xóa tin giả; đăng tin cải chính, xin lỗi công khai; giải tán các hội, nhóm thực hiện vi phạm…
