Subaru vừa thông báo sẽ hoãn kế hoạch ra mắt các dòng xe điện (EV) tự phát triển, vốn dự kiến vào năm 2028. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh nhu cầu tiêu thụ xe điện trên toàn cầu đang sụt giảm mạnh mẽ.
Hãng xe Nhật Bản sẽ chuyển dịch nguồn lực sang tập trung phát triển các dòng xe hybrid và xe chạy xăng truyền thống. Hiện tại, Subaru vẫn chưa công bố mốc thời gian mới cho việc triển khai các dòng xe điện được sản xuất độc lập.
Thu hẹp quy mô và thay đổi công năng nhà xưởng
Ở thời điểm hiện tại, toàn bộ các mẫu xe điện của Subaru đều được hợp tác phát triển cùng đối tác đồng hương Toyota Motor. Kể từ khi ra mắt mẫu xe SUV điện Solterra vào năm 2022, Subaru đã liên tục mở rộng danh mục xe điện của mình, chủ yếu nhắm vào thị trường Bắc Mỹ.
Theo kế hoạch ban đầu, Subaru dự kiến tự phát triển bốn mẫu xe điện mới, nhưng mục tiêu này hiện cũng đang bị đưa vào diện rà soát và xem xét lại. Do quyết định hoãn lộ trình, nhà máy mới thuộc Tổ hợp sản xuất Oizumi ở tỉnh Gunma (Nhật Bản) - nơi vốn được quy hoạch để sản xuất xe điện từ năm 2027 trở đi - trước mắt sẽ được chuyển sang dây chuyền sản xuất xe chạy xăng. Mô hình sản xuất hỗn hợp (vừa xe xăng vừa xe điện) sẽ chỉ được triển khai khi thị trường EV có dấu hiệu khởi sắc trở lại.
Bên cạnh đó, mục tiêu trung hạn đạt 50% tổng doanh số từ xe điện vào năm 2030, cùng kế hoạch xây dựng nhà máy pin mới với Panasonic Energy vào năm tài chính 2028 của Subaru nhiều khả năng cũng sẽ bị trì hoãn.
Sức ép từ thị trường Mỹ
Việc vấp phải các rào cản lớn, đặc biệt là quyết định chấm dứt chính sách ưu đãi thuế đối với xe điện tại thị trường Mỹ từ chính quyền Tổng thống Trump, đã giáng một đòn mạnh vào tài chính của hãng. Trong năm tài chính kết thúc vào tháng 3 vừa qua, Subaru đã phải ghi nhận khoản lỗ khoảng 57,8 tỷ Yên (tương đương 364 triệu USD) liên quan đến mảng xe điện.
Phát biểu tại cuộc họp báo hôm thứ Sáu, Chủ tịch Subaru, ông Atsushi Osaki thừa nhận: “Tốc độ phổ cập xe điện tại Mỹ, chiến trường chính của chúng tôi, đã chậm lại đáng kể. Chúng tôi sẽ quyết định thời điểm ra mắt cuối cùng sau khi đã giám sát và đánh giá thật kỹ lưỡng các diễn biến từ thị trường”.
Quyết định hoãn lộ trình xe điện tự thân của Subaru là một bước lùi mang tính thực tế sâu sắc, phản ánh tư duy kinh doanh nhạy bén của các hãng xe Nhật Bản trước cơn địa chấn chính sách từ Washington. Nhìn vào cơ cấu doanh số, Bắc Mỹ chiếm tới hơn 70% tổng lượng xe tiêu thụ của Subaru. Do đó, khi chính quyền Tổng thống Trump xóa bỏ các chính sách ưu đãi thuế cho EV, Subaru chính là cái tên chịu tổn thương trực tiếp nhất. Việc mạnh tay dừng dự án nhà máy Oizumi cho thấy ban lãnh đạo hãng đã nhận ra: Tiếp tục “đốt tiền” vào xe điện lúc này là một canh bạc tự sát.
Bước đi này giúp Subaru bảo toàn được dòng vốn để tái đầu tư vào phân khúc hybrid (xe lai) - dòng sản phẩm đang chứng kiến sự bùng nổ nhu cầu từ những người tiêu dùng thực tế, những người vẫn lo ngại về giá thành và hạ tầng trạm sạc. Hơn nữa, việc duy trì liên minh với Toyota để chia sẻ chi phí R&D cho mẫu Solterra là một chiến lược đứng trên vai người khổng lồ khôn ngoan, giúp Subaru không bị ngắt mạch công nghệ EV nhưng lại giảm thiểu được tối đa rủi ro tài chính độc lập.
Tuy nhiên, quyết định này không phải không có rủi ro dài hạn. Việc trì hoãn kế hoạch xây dựng nhà máy pin với Panasonic đến năm 2028 có thể khiến Subaru tụt lại phía sau một bước khi thị trường xe điện toàn cầu bước vào giai đoạn tái định hình và bão hòa về chi phí sản xuất. Khi cuộc cách mạng công nghệ xanh và trí tuệ nhân tạo (AI) tăng tốc vào cuối thập kỷ, áp lực giảm phát thải tại các thị trường khó tính như châu Âu vẫn là một bài toán cân não.
Dẫu vậy, trong ngắn hạn, sự thực dụng mang tính sống còn này sẽ giúp Subaru giữ vững biên lợi nhuận, củng cố vị thế thương hiệu xe gia đình đa dụng, và chờ đợi một thời điểm “chín muồi” hơn của kỷ nguyên xe điện. Sau tổn thất kỷ lục của Honda, việc Subaru nhanh chóng chuyển hướng sang xe hybrid và xe xăng được đánh giá là bước đi thực tế nhằm bảo toàn dòng vốn và thích ứng với các thay đổi chính sách đột ngột từ Washington.
Được biết, tiền thân của Subaru là Phòng nghiên cứu Khí động học Fuji (Fuji Heavy Industries - FHI), một nhà sản xuất máy bay hùng mạnh của Nhật Bản trong Thế chiến thứ hai. Sau khi chiến tranh kết thúc, công ty bắt đầu tái cấu trúc và chuyển hướng sang ngành công nghiệp dân dụng. Năm 1953, tập đoàn chính thức thành lập thương hiệu Subaru.
Năm 1958, Subaru tạo nên bước ngoặt lịch sử khi ra mắt mẫu xe Subaru 360, chiếc xe hơi quốc dân nhỏ gọn và giá rẻ, góp phần cơ giới hóa đời sống của người dân Nhật Bản thời kỳ hậu chiến. Sự phát triển của hãng thực sự bứt phá vào năm 1972 khi giới thiệu mẫu xe Leone - chiếc xe du lịch đầu tiên trên thế giới được trang bị hệ dẫn động bốn bánh toàn thời gian (AWD).
Cùng với động cơ đối xứng Boxer độc quyền được phát triển từ năm 1966, hệ thống Symmetrical AWD đã trở thành DNA định hình danh tiếng của Subaru. Những công nghệ cốt lõi này không chỉ giúp hãng thống trị các giải đua xe khắc nghiệt World Rally Championship (WRC) thập niên 1990 với dòng xe huyền thoại Impreza WRX, mà còn biến Subaru thành biểu tượng toàn cầu về độ an toàn, khả năng vận hành bền bỉ trên mọi địa hình cho đến ngày nay.
Theo: Nikkei, Reuters
