Thời gian gần đây, nhiều ngân hàng thương mại đang triển khai các gói vay hấp dẫn nhắm đến đối tượng người trẻ mua nhà, với lãi suất ban đầu chỉ từ 4–5%/năm. Tuy nhiên, những ưu đãi này đi kèm một "cái bẫy" khi mức lãi siêu thấp chỉ kéo dài 3–4 tháng, sau đó khách hàng sẽ phải đối mặt với lãi suất thả nổi có thể lên đến 12–15%/năm. Dù giúp giới trẻ tiếp cận nhà ở dễ dàng hơn, các khoản vay này tiềm ẩn rủi ro tài chính nghiêm trọng về dài hạn.
Trong bối cảnh giá bất động sản tăng cao, các gói vay ưu đãi như "phao cứu sinh" cho người trẻ. Ngân hàng quảng cáo mức trả lãi hàng tháng chỉ từ 4–5%, khiến việc sở hữu nhà dường như trong tầm tay. Ví dụ, khoản vay 1 tỷ đồng trong 25 năm có thể chỉ tốn 4–5 triệu đồng tiền lãi/tháng giai đoạn đầu. Chiến lược này đánh trúng tâm lý của thế hệ trẻ khao khát an cư nhưng hạn chế về nguồn vốn.
Tuy nhiên, điều khoản hợp đồng hé lộ sự thật: lãi suất ưu đãi chỉ áp dụng trong 3–4 tháng đầu. Sau đó, khoản vay chuyển sang lãi suất thả nổi, phụ thuộc vào biến động thị trường hoặc lãi suất tham chiếu của ngân hàng.
Khi giai đoạn ưu đãi kết thúc, người vay đối mặt với thực tế phũ phàng. Lãi suất thả nổi có thể tăng vọt lên 12–15%/năm, đẩy số tiền lãi phải trả tăng gấp 3–4 lần. Với khoản vay 1 tỷ đồng, tiền lãi hàng tháng có thể nhảy vọt lên 10–12,5 triệu đồng, gây áp lực lớn. Đối với nhiều người trẻ, vốn có thu nhập không ổn định, mức tăng đột biến này dễ dẫn đến nợ xấu hoặc vỡ nợ.
Theo các chuyên gia, sự thiếu hiểu biết tài chính là yếu tố then chốt. Hiện, nhiều vẫn có rất nhiều người trẻ tập trung vào khả năng chi trả trước mắt mà không lường trước hậu quả dài hạn.
Khảo sát của Hiệp hội Bảo vệ Người tiêu dùng Tài chính Việt Nam (2023) cho thấy 65% người vay dưới 35 tuổi không thể giải thích chính xác cách vận hành của lãi suất thả nổi.
Hơn nữa, thu nhập bấp bênh của giới trẻ làm trầm trọng thêm rủi ro. Suy thoái kinh tế hoặc mất việc có thể khiến họ không thể đáp ứng khoản vay tăng vọt, dẫn đến mất tài sản thế chấp hoặc tổn hại điểm tín dụng.
TS.Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia tài chính ngân hàng, cảnh báo: “Những khoản vay này là "con dao hai lưỡi". Lãi suất ưu đãi tạm thời chỉ là chiêu tiếp thị, người vay phải chuẩn bị cho chi phí thực sự”.
Ông Hiếu cũng khuyến cáo, khách hàng trẻ cần tính toán khả năng trả nợ trước khi ký hợp đồng.
Các gói vay ưu đãi có thể mở cánh cửa sở hữu nhà cho người trẻ, nhưng rủi ro tiềm ẩn không nhỏ. Trong khi ngân hàng hưởng lợi từ việc mở rộng thị phần, người vay phải gánh chịu bất ổn dài hạn. Hiểu biết tài chính và kế hoạch dự phòng là chìa khóa để tránh rơi vào bẫy nợ.
