Tại buổi thảo luận tại tổ chiều 3/8,Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI,Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã cho ý kiến về dự thảo Nghị quyết quy định cơ chế, chính sách đặc thù tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực hiện các dự án, công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 tại Phú Quốc, theo Cổng TTĐT Quốc hội.
Chủ tịch Quốc hội, nhấn mạnh yêu cầu triển khai khẩn trương, quyết liệt nhưng phải chặt chẽ, minh bạch; không hạ thấp tiêu chuẩn, chất lượng công trình và không để lợi dụng cơ chế đặc thù.
Đặc biệt là, việc sử dụng quỹ đất để thanh toán cho nhà đầu tư thực hiện các dự án theo phương thức xây dựng - chuyển giao.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn. (Ảnh:Cổng TTĐT Quốc hội).
Theo Chủ tịch Quốc hội, về lâu dài cần nghiên cứu quy định cơ chế này trong luật để áp dụng thống nhất đối với các địa phương có nhu cầu và đủ điều kiện, thay vì mỗi dự án, mỗi địa phương lại phải xây dựng một nghị định hoặc một cơ chế riêng.
Cơ chế sử dụng quỹ đất có thể tạo thêm nguồn lực phát triển kết cấu hạ tầng tại các thành phố lớn, đô thị đặc biệt và các địa phương có nhu cầu. Tuy nhiên, theo Chủ tịch Quốc hội, quy định phải hết sức chặt chẽ, công khai, minh bạch, bảo đảm xác định đúng giá trị đất đai, giá trị công trình và không để thất thoát tài sản nhà nước.
Đối với các vướng mắc trong nghiệm thu, bàn giao, thanh toán và quyết toán công trình, dự thảo nghị quyết và các văn bản hướng dẫn thi hành phải có phương án xử lý cụ thể. Mục tiêu là vừa bảo đảm tiến độ dự án, vừa tuân thủ các nguyên tắc quản lý, không để vì yêu cầu khẩn trương mà buông lỏng công tác kiểm tra, giám sát.
“Tinh thần chung là phải ủng hộ mạnh mẽ việc triển khai các công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027, nhưng phải bảo đảm trong sạch, minh bạch, đúng quy định, không để xảy ra sai phạm”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị rà soát kỹ từng công trình, dự án được áp dụng cơ chế đặc thù, không để phát sinh tâm lý lợi dụng việc chuẩn bị cho APEC để triển khai những công việc không thực sự cần thiết hoặc không đúng mục tiêu.
“Việc áp dụng cơ chế đặc thù phải đúng đối tượng, đúng phạm vi, đúng mục đích và được kiểm soát chặt chẽ; không được thực hiện tùy tiện, không hạ thấp tiêu chuẩn, chất lượng công trình, quy trình thi công và các yêu cầu trong quản lý tài sản, ngân sách nhà nước”, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Đối với những dự án chưa hoàn thiện đầy đủ thủ tục xây dựng, Chủ tịch Quốc hội đề nghị phải làm rõ cơ chế thay thế để kiểm soát chất lượng và an toàn công trình trong trường hợp một số thủ tục chưa hoàn thành trước khi triển khai.
Dự thảo nghị quyết cũng cần tiếp tục làm rõ việc điều chỉnh quy hoạch; xác định cụ thể cơ quan, tổ chức, cá nhân chịu trách nhiệm thẩm định, quyết định và xử lý các rủi ro phát sinh trong quá trình thi công, nghiệm thu, khai thác, sử dụng công trình.
Bên cạnh đó, cần quy định rõ thẩm quyền, căn cứ và trình tự xem xét, chấp thuận áp dụng tiêu chuẩn nước ngoài hoặc tiêu chuẩn quốc tế, bảo đảm tính khả thi nhưng vẫn kiểm soát được chất lượng, an toàn và hiệu quả của công trình.
Theo Chủ tịch Quốc hội, việc ban hành nghị quyết không chỉ nhằm bảo đảm tiến độ các công trình phục vụ APEC 2027 mà còn góp phần tạo động lực phát triển mạnh mẽ cho Phú Quốc sau khi sự kiện kết thúc.
Theo kế hoạch, Hội nghị cấp cao APEC sẽ được tổ chức tại Phú Quốc vào cuối năm 2027. Trước đó, nhiều hội nghị liên quan sẽ diễn ra tại Hà Nội, TP HCM, Khánh Hòa và một số địa phương khác.
