Buồn của nền kinh tế lớn nhất thế giới: Người kiếm nhiều tiền vẫn thấy nghèo, chật vật cả với chi phí trông trẻ, vì đâu?

Vấn đề chi phí sinh hoạt ở Mỹ là có thật. Thị trường lao động suy yếu khiến mức tăng lương ngày càng khiêm tốn. Trong khi đó, giá cả liên tục tăng, đặc biệt là các mặt hàng thiết yếu như thực phẩm và năng lượng.

Trong vài năm trở lại đây, tiền lương thực tế đã tăng nhanh hơn lạm phát. Nhiều người Mỹ hiện kiếm được nhiều tiền hơn so với trước đại dịch. Tuy nhiên, tâm lý bi quan về kinh tế vẫn bao trùm. Nguyên nhân có thể không nằm ở những thứ người Mỹ có thể mua, mà ở những thứ họ không thể có, dù sẵn sàng trả bất kỳ mức giá nào.

Hai ví dụ rõ nhất là nhà ở và dịch vụ chăm sóc trẻ em. Thị trường nhà ở gần như đóng băng trong nhiều năm đã chặn đứng cơ hội của cả một thế hệ người mua nhà lần đầu. Nhiều gia đình đông người nhưng buộc phải sống trong những căn nhà chật chội. Tại nhiều khu vực ở Mỹ, số lượng nhân viên chăm sóc trẻ em không đủ để đáp ứng nhu cầu của các gia đình có cha mẹ đi làm.

Thực tế này đẩy nhiều người Mỹ vào thế tiến thoái lưỡng nan. Nhiều người đã bước vào khung chịu thuế cao hơn nhưng không thể tận hưởng những đặc quyền của cuộc sống thu nhập cao. Trong khi đó, những người khác lại có cảm giác ngày càng tụt lại phía sau.

Nhà ở

Chi phí mua nhà đã tăng mạnh trong những năm gần đây. Nguyên nhân chính là thị trường nhà ở trì trệ một cách bất thường, trong khi lãi suất thế chấp vượt mốc 6%. Mức này cao gấp 3 lần so với giai đoạn ngay sau đại dịch.

Theo Hiệp hội Môi giới Bất động sản Quốc gia Mỹ, doanh số nhà ở có sẵn đã ở trạng thái trì trệ trong nhiều năm, chỉ quanh mức 4 triệu căn mỗi năm từ 2022. Ngoại trừ giai đoạn ngắn vào mùa xuân năm 2020, lượng nhà có sẵn và doanh số hiện đều gần mức thấp nhất kể từ sau cuộc khủng hoảng tài chính và nhà ở kết thúc năm 2010.

Tình trạng thiếu nguồn cung càng trầm trọng hơn do hoạt động xây dựng nhà ở gần như chững lại trong cuộc khủng hoảng 2007-2009 và chưa bao giờ phục hồi hoàn toàn. Theo Goldman Sachs Research, Mỹ hiện thiếu khoảng 4 triệu căn nhà để có thể giải quyết tình trạng khan hiếm và đưa giá nhà trở lại mức có thể chi trả.

Dịch vụ chăm sóc trẻ em

Chi phí chăm sóc trẻ em cũng đang trở thành gánh nặng của nhiều gia đình Mỹ. Tại hầu hết các bang của Mỹ, chi phí chăm sóc hai trẻ em cao hơn cả tiền thuê nhà hoặc trả nợ thế chấp. Theo tổ chức Child Care Aware, chi phí chăm sóc trẻ trung bình mỗi năm là 13.128 USD vào năm 2024, tăng 13% so với năm trước.

Tuy nhiên, chi phí cao chỉ là biểu hiện của những khó khăn tài chính nghiêm trọng trong ngành này. Nghiên cứu của Đại học California tại Berkeley cho thấy các cơ sở chăm sóc trẻ đang chịu áp lực lớn về tài chính.

Theo giáo sư William T. Gormley của Đại học Georgetown, vấn đề của ngành chăm sóc trẻ không chỉ là chi phí, mà còn là khả năng tiếp cận và chất lượng dịch vụ.

Lương của người lao động trong lĩnh vực chăm sóc trẻ và giáo dục mầm non thấp hơn 97% các ngành nghề khác tại Mỹ. Nguyên nhân đến từ mức hỗ trợ công hạn chế của chính phủ. Chi phí ngày càng tăng đang buộc nhiều gia đình phải cắt giảm. Trong nhiều trường hợp, cha hoặc mẹ, thường là phụ nữ, phải nghỉ việc để ở nhà chăm sóc con cái.

Theo dữ liệu của Cục Thống kê Lao động Mỹ, chi phí trông trẻ ban ngày và mẫu giáo đang tăng gần gấp đôi tốc độ lạm phát chung. Một báo cáo của Cục Điều tra Dân số Mỹ công bố vào tháng 4 cho thấy chi phí chăm sóc trẻ tăng cao có tác động tiêu cực trực tiếp đến tỷ lệ tham gia lực lượng lao động của các bà mẹ.

Năm 2025, tỷ lệ tham gia lao động của phụ nữ đã sụt giảm, đảo chiều so với những thành quả đạt được sau đại dịch. Nhóm phụ nữ có con dưới 5 tuổi là lực lượng rời bỏ thị trường lao động nhiều nhất.

Theo CNN