Vương quốc Anh vốn được ví như một "thỏi nam châm" thu hút dòng vốn đầu tư và lao động quốc tế lớn bậc nhất thế giới. Tuy nhiên, các báo cáo tài chính và dữ liệu nhân khẩu học được Văn phòng Thống kê Quốc gia Anh (ONS) cùng các cơ quan truyền thông lớn của Anh công bố đồng loạt vào cuối tháng 5 năm 2026 đang phơi bày một mặt trái.
Đó là cuộc di cư lặng lẽ nhưng khốc liệt của chính những công dân mang quốc tịch Anh. Đây không còn là những chuyến đi mang tính cá nhân, mà trở thành một hiện tượng quy mô, kéo theo hệ lụy chảy máu chất xám khi tầng lớp trung lưu và lao động trẻ có trình độ rời bỏ đất nước.
Thực trạng di cư kỷ lục của người bản xứ
Trong năm vừa qua, tổng lượng nhập cư ròng vào Anh gần như giảm một nửa, chỉ còn khoảng 171.000 người. Đây là mức thấp nhất kể từ thời kỳ đại dịch do các quy định siết chặt thị thực của chính phủ. Trong khi đó, khoảng cách giữa số người Anh rời đi và số người hồi hương lại nới rộng đến mức đáng báo động.
Dữ liệu cập nhật mới nhất cho thấy, trong năm 2025, có tới 246.000 công dân Anh chuyển ra nước ngoài sinh sống dài hạn. Ngược lại, số người Anh quyết định hồi hương sụt giảm nghiêm trọng, từ 140.000 người của năm trước đó xuống chỉ còn 110.000 người. Sự chênh lệch này đã đẩy mức di cư ròng của riêng nhóm công dân Anh chạm ngưỡng âm 136.000 người.
Lượng người nhập cư vào Anh, di cư khỏi Anh và di cư ròng tính đến năm 2025.
Đáng chú ý, nhóm dân cư chính thúc đẩy đợt di cư kỷ lục này là những người trong độ tuổi từ 16 đến 34. Trong nhóm lao động trẻ đầy tiềm năng này, mức chênh lệch giữa nhóm rời đất nước và nhóm hồi hương chạm ngưỡng 75.000 người. Đây là mức cao nhất kể từ khi ONS ghi nhận số liệu. Sự sụt giảm của người trở về nước đặt ra một dấu hỏi lớn cho các nhà hoạch định chính sách về khả năng giữ nhân lực của nền kinh tế nội địa.
Nguyên nhân cốt lõi thúc đẩy cư dân Anh rời đất nước
Để lý giải làn sóng di cư quy mô lớn này, các chuyên gia tài chính vĩ mô chỉ ra hai yếu tố rõ rệt. Tại Anh, "gọng kìm" chi phí sinh hoạt kéo dài từ giai đoạn hậu đại dịch, đi kèm khủng hoảng năng lượng và sự bế tắc của thị trường bất động sản đã bóp nghẹt dòng tiền tích lũy của người dân.
Mức định giá bất động sản quá cao cùng chi phí thuê nhà đắt đỏ tại các đô thị lớn như London biến việc sở hữu không gian sống thành một giấc mơ xa xỉ đối với tầng lớp trung lưu. Thu nhập thực tế của người lao động không thể đuổi kịp tốc độ lạm phát, trong khi áp lực thuế khóa ngày một đè nặng lên vai những người làm công ăn lương.
Bên cạnh áp lực tài chính, những tổn thương mang tính cấu trúc xã hội và chính trị cũng là tác nhân quan trọng đẩy người Anh ra nước ngoài. Thế hệ trẻ hiện nay phải gánh chịu những khoản vay sinh viên nặng nề, cơ hội thăng tiến trong nước bị thu hẹp do kinh tế yếu, cùng những hệ lụy kéo dài từ Brexit.
Sự chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng miền cũng khiến những người trẻ đầy tham vọng cảm thấy ngoài London, họ không còn không gian phát triển nghề nghiệp xứng đáng tại chính đất nước mình.
Góc nhìn từ người trong cuộc
Nền kinh tế khó khăn không còn là những con số lý thuyết, mà hiển hiện rõ ràng qua những chia sẻ thực tế từ chính các công dân Anh đang sống trên khắp thế giới.
Ben, 24 tuổi, một cử nhân tốt nghiệp từ khối trường Oxbridge danh giá hiện đang làm việc trong ngành tài chính tại Dubai, chia sẻ thẳng thắn: “Kinh tế ảm đạm, chính trị bất ổn và sự bất bình đẳng vùng miền khiến nước Anh không còn dành cho những sinh viên tham vọng muốn cống hiến”.
Tương tự, Nat Watson, một lập trình viên web 24 tuổi từng phải chuyển về sống cùng bố mẹ tại xứ Wales vì mức lương chỉ hơn 1.000 Bảng một tháng. Hiện tại, Watson đã chuyển đến Vancouver, Canada.
Watson bộc bạch: “Tại Canada, tôi kiếm được nhiều tiền hơn những gì tôi có thể mơ tới ở Anh. Sống ở trung tâm Vancouver thậm chí còn rẻ hơn sống ở quê tôi tại Merthyr Tydfil”.
Không chỉ những người lao động thuộc ngành công nghệ hay tài chính, ngay cả những người làm việc tự do cũng chọn rời đi.
Maisie, một nữ nhà báo tự do đến từ North Yorkshire, hiện đang sống theo phong cách "du mục kỹ thuật số" tại Đông Nam Á vào mùa đông. Cô thừa nhận: "Điều trớ trêu là tôi tiết kiệm được nhiều tiền hơn khi đi du lịch và sống ở Đông Nam Á so với khi sống tại Anh, trong khi chất lượng cuộc sống lại tốt hơn hẳn”.
Những "vương quốc" mới thu hút dòng tiền và nhân lực
Trong xu hướng này, bản đồ di cư của người Anh đã dịch chuyển mạnh mẽ sang những khu vực có chính sách đãi ngộ hấp dẫn và thị trường việc làm năng động hơn.
Australia đang dẫn đầu danh sách điểm đến lý tưởng nhất. Dữ liệu từ chính phủ Australia cho thấy, số lượng người Anh sang quốc gia này theo diện visa kỳ nghỉ kết hợp lao động (dành cho người dưới 35 tuổi) đã tăng vọt từ 38.000 người lên gần 80.000 người chỉ trong vòng 2 năm.
Các quốc gia nói tiếng Anh trong khi vực châu Âu trở thành điểm đến hàng đầu của người Anh di cư.
Bên cạnh Australia, Trung Đông (đặc biệt là Dubai) đang trở thành bến đỗ cho giới nhân sự tài chính cao cấp nhờ chính sách miễn thuế thu nhập cá nhân. Tại châu Âu, Berlin (Đức) thu hút nhóm lao động nhờ đạo luật thị thực Thẻ Xanh (Blue Card) linh hoạt cùng một nền kinh tế có chính sách bảo vệ người thuê nhà ổn định.
Thậm chí, Ba Lan cũng ghi nhận một xu hướng gia tăng đáng ngạc nhiên khi lượng người gốc Anh (có cha mẹ là người Ba Lan) quay trở về nước này tăng từ 42.000 người năm 2015 lên tới 185.000 người vào năm 2025. Nhóm này mang theo cả nguồn vốn và thế hệ con cái được sinh ra tại Anh về lại Trung Âu.
Hồi chuông cảnh báo cho sức cạnh tranh của Anh quốc
Đứng từ góc độ tài chính và kinh tế học vĩ mô, làn sóng 246.000 công dân rời đi mỗi năm, đặc biệt là rời đi của 75.000 lao động trẻ, là một tổn thất không thể bù đắp đối với nước Anh trong trung hạn.
Hệ quả nhãn tiền của xu hướng này là hiện tượng chảy máu chất xám nghiêm trọng tại các lĩnh vực cốt lõi như công nghệ và y tế công (NHS).
Việc mất đi lực lượng lao động đang trong độ tuổi sung sức, giàu sức sáng tạo và có trình độ cao sẽ trực tiếp làm suy giảm năng suất lao động quốc gia, làm sụt giảm nguồn thu thuế dài hạn và làm trầm trọng thêm các cuộc khủng hoảng lao động nội địa.
Sự dịch chuyển của dòng tiền và nguồn lực con người sang Australia, Canada hay Trung Đông là minh chứng rõ nhất cho thấy môi trường kinh tế của Vương quốc Anh đang mất đi lợi thế cạnh tranh nghiêm trọng.
Nếu chính phủ không có các giải pháp mang tính cấu trúc để hạ nhiệt chi phí nhà ở, tăng thu nhập thực tế và cải thiện triển vọng kinh tế, xu hướng di cư ròng sẽ còn tiếp tục mở rộng, để lại một khoảng trống lớn trong tăng trưởng GDP của quốc gia này.
Tổng hợp: ONS, The Guardian
if (pageSettings.allow3rd) admicroAD.unit.push(function () { admicroAD.show('admzonek1fs4xky') });
