Từ những ngày đầu thành lập năm 1945, nhiệm vụ của lực lượng hải quan chỉ gói gọn trong thu thuế quan, chống buôn lậu, góp phần bao vây kinh tế địch trong kháng chiến chống Pháp. Trải qua chiến tranh chống Mỹ rồi giai đoạn thống nhất đất nước, đến thời kỳ Đổi mới, ngành hải quan đã không ngừng mở rộng vai trò, hiện đại hóa quản lý, trở thành “người gác cửa” kinh tế quốc gia trong hội nhập quốc tế.
“Những nỗ lực đó đã góp phần đưa Việt Nam từ một nền kinh tế nông nghiệp nhỏ bé vươn lên nằm trong nhóm 20 quốc gia có kim ngạch xuất nhập khẩu lớn nhất toàn cầu”, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ nhấn mạnh tại lễ kỷ niệm 80 năm ngày truyền thống hải quan Việt Nam, sáng 8/9.
Ông Nguyễn Văn Thọ, Cục trưởng Cục Hải quan phát biểu ngày 8/9 (Ảnh: Cục Hải quan).
Theo ông Thọ, trong kỷ nguyên mới, hải quan sẽ tập trung vào ba trọng tâm: tiếp tục hoàn thiện pháp luật và cải cách thủ tục hành chính với doanh nghiệp và người dân làm trung tâm; đẩy mạnh chuyển đổi số, tiến tới hải quan thông minh; đồng thời siết chặt quản lý, bảo đảm an ninh kinh tế và chủ quyền quốc gia.
“Phát triển nguồn thu bền vững, xây dựng đội ngũ công chức hải quan tinh nhuệ và tăng cường hợp tác quốc tế cũng là những trụ cột quan trọng”, ông Thọ nói.
5 yêu cầu chiến lược cho ngành hải quan
Tại lễ kỷ niệm, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng ghi nhận hải quan là một trong những đơn vị tiên phong của ngành tài chính trong công cuộc chuyển đổi số. Từ mô hình thủ công ban đầu, ngành đã thành công triển khai hải quan điện tử, kết nối Một cửa quốc gia, Một cửa ASEAN và đang từng bước tiến tới hải quan số, hải quan thông minh.
Nếu như 80 năm trước, đóng góp của xuất nhập khẩu vào ngân khố còn rất khiêm tốn thì đến năm 2024, tổng thu ngân sách từ hoạt động này đã đạt 427.577 tỷ đồng, chiếm hơn 21% tổng thu quốc gia. “Đây là con số khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của hải quan trong phát triển kinh tế đất nước”, Bộ trưởng nói.
Trong giai đoạn mới, Bộ trưởng giao 5 nhiệm vụ chiến lược, nhấn mạnh hai đột phá. Trong đó, hai đột phá là đẩy nhanh hoàn thiện pháp luật hải quan và sớm xây dựng mô hình hải quan số, hải quan thông minh. Ngành cũng cần theo sát biến động kinh tế để chủ động dự báo, tham mưu chính sách; siết chặt giám sát, kiểm soát biên giới nhằm đấu tranh hiệu quả với buôn lậu, hàng giả, ma túy; đồng thời xây dựng lực lượng công chức hải quan tinh nhuệ, hiện đại, đủ năng lực đáp ứng yêu cầu hội nhập.
7 nhiệm vụ của ngành hải quan
Ông Nguyễn Văn Thọ, Cục trưởng Cục Hải quan, nêu ra 7 nhiệm vụ chính của ngành hải quan trong kỷ nguyên mới.
Thứ nhất là tiếp tục xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật về hải quan đồng bộ, hiện đại, phù hợp với thực tiễn và yêu cầu hội nhập quốc tế, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý và thực thi pháp luật, kịp thời tháo gỡ các điểm nghẽn, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, lấy doanh nghiệp và người dân làm trung tâm phục vụ;
Thứ 2 là đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa, chuyển đổi số toàn diện ngành hải quan.
Thứ 3 là tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về hải quan, bảo đảm an ninh kinh tế, chủ quyền quốc gia.
Thứ 4 là tạo thuận lợi thương mại, cải thiện môi trường đầu tư, đồng hành cùng doanh nghiệp.
Thứ 5 là phát triển nguồn thu bền vững, nâng cao hiệu quả thu ngân sách nhà nước.
Thứ 6 là xây dựng tổ chức bộ máy và đội ngũ công chức hải quan “đủ về số lượng, mạnh về chất lượng”.
Thứ 7 là đẩy mạnh hợp tác và hội nhập quốc tế.
