Biển "cho thuê nhà", "sang nhượng mặt bằng" xuất hiện dày đặc trên nhiều tuyến phố vốn được xem là "đất vàng" của Hà Nội. Từ khu phố cổ thuộc quận Hoàn Kiếm cũ đến các trục thương mại sầm uất như Kim Mã, Chùa Bộc, Tây Sơn hay Nguyễn Thái Học, không khó để bắt gặp những cửa hàng đóng cửa im lìm nhiều tháng liền.
Hai căn nhà có mặt tiền khá rộng, vỉa hè thông thoáng nhưng đang "ế" khách thuê
Trước đây, những vị trí "đất vàng" hầu như không có chỗ trống bởi luôn kín khách kinh doanh thời trang, phụ kiện, quà lưu niệm, khách sạn hay dịch vụ ăn uống. Nhưng nay, không ít căn nhà mặt phố đã đóng cửa kéo dài.
Dọc các phố Kim Mã, Nguyễn Thái Học, Tôn Đức Thắng, Tây Sơn, Quán Thánh hay Cửa Nam, hàng loạt cửa hàng bỏ trống, cửa cuốn đóng kín, phía trước treo biển cho thuê bạc màu vì phơi nắng mưa nhiều tháng.
Chị Thu Hà, chủ cửa hàng thời trang trên phố Kim Mã, cho biết cửa hàng diện tích chưa đầy 20 m2 nhưng chi phí thuê đã lên tới hơn 15 triệu đồng mỗi tháng. Sau khi cộng các khoản nhân công, điện nước và chi phí nguyên liệu, giá thành sản phẩm bị đội lên đáng kể, khó cạnh tranh với bán hàng trực tuyến. "Cùng một sản phẩm nhưng bán online thường rẻ hơn nhiều, khách hàng giờ cũng quen đặt qua ứng dụng nên lượng khách đến trực tiếp giảm rõ rệt"- chị Thu Hà chia sẻ.
Hai cửa hàng liền nhau treo biển cho thuê mặt bằng trên đường Kim Mã
Một mặt bằng khác nằm ở vị trí "đất vàng" trên đường Trần Phú, đang có biển cho thuê.
Theo dữ liệu tại một số trang rao tin bất động sản, giá thuê mặt bằng tại nhiều tuyến phố trung tâm vẫn neo ở mức cao dù thị trường khó khăn kéo dài. Tại phố Kim Mã, mặt bằng khoảng 40 m2 hiện vẫn được chào thuê từ 30-60 triệu đồng mỗi tháng. Những căn nhỏ hơn tại khu vực này cũng dao động 15-30 triệu đồng mỗi tháng, nhưng chỉ thuê tầng 1.
Trong khi đó, sức mua thị trường bán lẻ chưa phục hồi như kỳ vọng. Nhiều ngành hàng, đặc biệt là thời trang, mỹ phẩm, phụ kiện hay đồ uống, đang chịu cạnh tranh gay gắt từ thương mại điện tử. Sau đại dịch COVID-19, thói quen tiêu dùng thay đổi mạnh khi người dân ưu tiên mua sắm online vì tiện lợi và giá rẻ hơn.
Một mặt bằng 5 tầng, có mặt tiền và vỉa hè khá rộng nhưng vẫn đang "ế" khách thuê
Theo các chuyên gia, nhiều thương hiệu hiện không còn quá coi trọng yếu tố "đất vàng" như trước. Thay vào đó, họ ưu tiên các vị trí thuận tiện đỗ xe, dễ tiếp cận và có khả năng kết hợp bán hàng trực tiếp với online. Điều này khiến không ít tuyến phố trung tâm đông đúc nhưng chật hẹp dần mất lợi thế cạnh tranh.
Những mô hình kinh doanh phụ thuộc hoàn toàn vào vị trí mặt tiền sẽ ngày càng gặp áp lực, trong khi xu hướng bán hàng đa kênh và thương mại điện tử tiếp tục phát triển mạnh. Trong ngắn hạn, tình trạng mặt bằng "phố vàng" bỏ trống có thể còn kéo dài nếu giá thuê chưa giảm thêm và sức mua thị trường chưa phục hồi rõ nét.
Những mặt bằng đóng cửa thời gian dài do không có khách thuê
Hai căn nhà liền nhau đều có mặt tiền rộng, đang treo thông báo cho thuê cả căn. Một hộ dân gần đó cho biết lượng khách đến hỏi thêm rất ít.
Bà Nguyễn Hoài An, Giám đốc cấp cao CBRE Hà Nội, nhận định thị trường mặt bằng bán lẻ tại khu vực trung tâm đang chịu tác động mạnh từ sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Theo bà, người dân hiện có xu hướng ưu tiên mua sắm trực tuyến hoặc lựa chọn các trung tâm thương mại tích hợp nhiều tiện ích thay vì mua sắm tại các cửa hàng mặt phố truyền thống như trước đây.
Đại diện CBRE cho biết nhiều ngành hàng từng phụ thuộc lớn vào các mặt bằng diện tích rộng tại khu vực "đất vàng" nay đã chuyển dần sang mô hình kinh doanh online để tiết giảm chi phí. Không ít doanh nghiệp chỉ duy trì kho chứa hàng hoặc điểm trung chuyển trong các ngõ sâu thay vì thuê mặt bằng mặt tiền đắt đỏ ở trung tâm thành phố.
Theo bà An, xu hướng này khiến hiệu suất khai thác cho thuê nhà phố mặt tiền tại khu vực trung tâm ngày càng sụt giảm. Tỉ suất sinh lời từ cho thuê hiện chỉ dao động khoảng 1,8-2% mỗi năm, thấp hơn đáng kể so với giai đoạn thị trường sôi động trước đây.
Một cửa hàng khá lớn trên đường Kim Mã vừa trả mặt bằng, chủ nhà đã treo biển cho thuê
Các tuyến phố trước đây sầm uất, nơi được biết đến với hàng loạt cửa hàng thời trang, dịch vụ thẩm mỹ, làm đẹp nhưng nay trống rất nhiều mặt bằng.
Trong bối cảnh đó, bà An cho rằng các chủ nhà cần thay đổi tư duy cho thuê để thích nghi với diễn biến mới của thị trường. Thay vì giữ kỳ vọng mức giá cao như giai đoạn trước, chủ nhà nên linh hoạt hơn trong chính sách cho thuê, như điều chỉnh giá thuê phù hợp, giãn thời gian thanh toán hoặc chia nhỏ diện tích mặt bằng để tiếp cận nhiều nhóm khách thuê hơn.
Bà cũng khuyến nghị việc đưa ra mức giá phù hợp với khả năng chi trả của doanh nghiệp vừa và nhỏ, hộ kinh doanh cá thể sẽ giúp tăng khả năng lấp đầy và hạn chế tình trạng mặt bằng bỏ trống kéo dài. Bà cũng cho rằng trong bối cảnh sức mua thị trường chưa phục hồi hoàn toàn, việc duy trì được khách thuê ổn định quan trọng hơn việc neo giá quá cao nhưng để mặt bằng trống nhiều tháng liên tiếp.
