(Ảnh: RT)
Các quan chức phương Tây đang thảo luận về những biện pháp hạn chế việc Nga và Trung Quốc tiếp cận tài nguyên khoáng sản của Greenland, như một phần của các cuộc đàm phán về an ninh Bắc Cực.
Tờ New York Times và Politico , dẫn lời các quan chức giấu tên, cho biết các cuộc thảo luận bao gồm việc hạn chế các quốc gia không thuộc Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) giành quyền khai thác mỏ ở Greenland và siết chặt giám sát các giấy phép thăm dò khoáng sản.
Greenland, vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, rất giàu tài nguyên thiên nhiên, bao gồm kẽm, chì, vàng, quặng sắt, đồng và hydrocarbon. Hòn đảo này cũng là nơi có một số mỏ đất hiếm lớn nhất thế giới.
Quyền kiểm soát tài nguyên thiên nhiên của Greenland đã được chuyển giao cho chính quyền địa phương theo Đạo luật Tự quản năm 2009. Tuy nhiên, các nguồn tài nguyên này vẫn thu hút sự quan tâm đáng kể từ nước ngoài, bao gồm cả Mỹ.
Lợi ích chiến lược của Mỹ ở Greenland
Một số quốc gia, bao gồm Canada, Đan Mạch, Phần Lan, Iceland, Na Uy, Nga, Thụy Điển và Mỹ, có lãnh thổ thuộc khu vực Bắc Cực.
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhiều lần bày tỏ sự quan tâm đến việc mua lại Greenland, viện dẫn vị trí chiến lược, tầm quan trọng quân sự và khả năng tiếp cận tài nguyên thiên nhiên trên hòn đảo. Ông cũng coi vấn đề này như một phản ứng trước những gì ông mô tả là mối đe dọa từ Nga và Trung Quốc.
Những phát ngôn của ông Trump đã làm gia tăng căng thẳng giữa Washington và các đồng minh châu Âu, bao gồm cả những lời đe dọa áp thuế và thậm chí cả khả năng giành Greenland bằng vũ lực.
Ông Trump lập luận rằng chỉ có sự kiểm soát của Mỹ mới có thể bảo vệ Greenland khỏi Nga và Trung Quốc, nếu không, cả hai nước sẽ tìm cách gây ảnh hưởng lên hòn đảo. Đan Mạch đã bác bỏ luận điểm này, khẳng định không có mối đe dọa quân sự nào từ bên ngoài đối với Greenland.
Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết tình hình xung quanh Greenland “chắc chắn không liên quan đến chúng tôi”, trong khi Ngoại trưởng Sergey Lavrov tin rằng Washington “hoàn toàn nhận thức được” việc cả Nga lẫn Trung Quốc đều không có kế hoạch tiếp cận hòn đảo.
Bắc Kinh đã lên án những lời ám chỉ đến Nga và Trung Quốc là “cái cớ” cho điều mà họ gọi là “sự mở rộng hiện diện của Washington ở Bắc Cực”.
Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos, ông Trump cho biết một “khuôn khổ” cho thỏa thuận Greenland hiện đã được đưa ra bàn bạc. Ông nói rằng đề xuất, được đàm phán với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, sẽ cho phép Mỹ tiếp cận quân sự sâu rộng đối với hòn đảo này. Washington hiện đã vận hành các cơ sở quân sự ở Greenland theo các thỏa thuận quốc phòng song phương lâu dài với Đan Mạch.
Phó Tổng thống Mỹ J.D. Vance sau đó cho biết, Washington kỳ vọng được tiếp cận một phần tài nguyên thiên nhiên của Greenland để đổi lấy việc cung cấp cho hòn đảo này sự “bảo vệ” quân sự.
Nga không cần tài nguyên của Greenland
Mátxcơva đã nhiều lần công khai bác bỏ những tuyên bố cho rằng họ có bất kỳ lợi ích nào ở Greenland. Sự quan tâm của Nga đối với Greenland, ngay cả ở cấp độ thương mại, cũng rất hạn chế.
Theo Đại sứ Nga tại Đan Mạch - Vladimir Barbin, việc phát triển tài nguyên của Greenland sẽ không có ý nghĩa về kinh tế.
Nga đã kiểm soát nguồn tài nguyên thiên nhiên khổng lồ trong lãnh thổ Bắc Cực của mình, bao gồm các mỏ dầu khí lớn, trữ lượng lớn niken, đồng và paladi, cũng như than đá, vàng, kim cương và các nguyên tố đất hiếm. Trong bối cảnh đó, Nga không có nhiều động lực để đầu tư vào Greenland, nơi cơ sở hạ tầng còn hạn chế và chi phí đầu tư rất cao.
Trong một cuộc phỏng vấn với RTVI , Đại sứ Barbin cho biết Greenland sẽ cần "những khoản đầu tư khổng lồ" trước khi việc khai thác quy mô lớn có thể bắt đầu.
Ông lưu ý rằng mặc dù hàng chục giấy phép thăm dò đã được cấp, "99% trong số đó vẫn chỉ là giấy phép, không có hoạt động thực tế nào diễn ra”.
Các công ty Trung Quốc trước đây cũng từng thăm dò tiềm năng đầu tư vào ngành khai thác khoáng sản của Greenland, nhưng một số dự án đã bị chính quyền Đan Mạch chặn lại hoặc hạn chế.
Từ góc nhìn của Mátxcơva, logic rất đơn giản: Khi đã có sẵn các nguồn dự trữ tương đương hoặc lớn hơn ở trong nước, tại các khu vực có cơ sở hạ tầng hiện hữu và lợi nhuận kinh tế rõ ràng hơn, thì việc mạo hiểm đầu tư vào môi trường khắc nghiệt và đòi hỏi nhiều vốn như Greenland là điều không hợp lý.
