Bánh chưng là món ăn truyền thống không thể thiếu trong ngày Tết cổ truyền của người Việt. Tuy nhiên, theo bác sĩ chuyên khoa I Võ Văn Long, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM - cơ sở 3, với hàm lượng năng lượng cao và thành phần giàu tinh bột, bánh chưng có thể gây nhiều bất lợi cho sức khỏe, đặc biệt là với người mắc bệnh tăng huyết áp.
Một chiếc bánh chưng trung bình nặng 1kg chứa từ 2.000-2.500 calo, tùy nguyên liệu. Chỉ một miếng bánh (khoảng 200g) đã cung cấp 400-500 calo, tương đương 1-1,5 bát cơm.
Thành phần chính của bánh chưng là gạo nếp - loại tinh bột có chỉ số đường huyết cao. 100g gạo nếp cung cấp khoảng 350 calo, dễ làm tăng đường huyết và gây dư thừa năng lượng nếu ăn nhiều.
Ngoài tinh bột, bánh chưng còn chứa thịt mỡ - nguồn chất béo bão hòa cao. Theo bác sĩ Long, 100g thịt mỡ cung cấp tới 900 calo, góp phần làm tăng đáng kể tổng năng lượng khẩu phần ăn.
Bác sĩ Long cho rằng, việc tiêu thụ nhiều chất béo không chỉ gây tăng cân mà còn làm tăng nguy cơ rối loạn mỡ máu là yếu tố liên quan mật thiết tới bệnh tăng huyết áp và tim mạch. Đậu xanh trong bánh chưng dù giàu chất xơ, có tác dụng làm chậm hấp thu đường nhưng không đủ để bù đắp nếu tổng lượng bánh tiêu thụ quá nhiều.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Lâm Vĩnh Niên, Trưởng khoa Dinh dưỡng - Tiết chế, Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM cho biết, trong những ngày Tết, sự mất cân đối giữa năng lượng nạp vào và năng lượng tiêu hao là nguyên nhân khiến nhiều người tăng cân nhanh chóng. Với người bệnh tăng huyết áp, việc tăng cân làm tăng gánh nặng cho tim mạch, khiến huyết áp khó kiểm soát hơn.
Các chuyên gia khuyến cáo, người tăng huyết áp vẫn có thể ăn bánh chưng nhưng cần kiểm soát khẩu phần. Mỗi lần, họ chỉ nên ăn khoảng 1/8 chiếc bánh, xem như một bữa ăn nhẹ và không ăn kèm thêm các món giàu tinh bột khác như cơm, bún, xôi. Thời điểm ăn phù hợp là buổi sáng hoặc trưa, tránh ăn buổi tối khi cơ thể ít vận động.
Bên cạnh đó, người bệnh cần hạn chế ăn bánh chưng cùng dưa hành, thịt kho mặn vì hàm lượng natri cao có thể gây giữ nước, làm tăng huyết áp. Họ nên ăn kèm nhiều rau xanh, salad không tinh bột để bổ sung chất xơ, hỗ trợ tiêu hóa. Sau ăn, bệnh nhân vận động nhẹ như đi bộ 20-30 phút giúp tiêu hao năng lượng dư thừa.
Ngoài ra, người bệnh tăng huyết áp có thể chọn bánh chưng nhân chay, ít mỡ hoặc bánh kích thước nhỏ để dễ kiểm soát lượng ăn, vừa giữ trọn hương vị Tết, vừa bảo vệ sức khỏe.
