Ngày 10/4, Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN đặc biệt về chính sách thuế quan của Mỹ đã được tổ chức theo hình thức trực tuyến, dưới sự chủ trì của Bộ trưởng Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia với tư cách là nước Chủ tịch ASEAN năm 2025.
Đoàn Việt Nam tham dự hội nghị do Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên làm trưởng đoàn, cùng đại diện của Bộ Ngoại giao và các đơn vị thuộc Bộ Công Thương.
Hội nghị được tổ chức trong bối cảnh chính quyền Mỹ công bố áp dụng thuế nhập khẩu đối ứng ở mức cơ bản 10% đối với toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ ngày 5/4 và mức thuế bổ sung đối với các quốc gia có thâm hụt thương mại lớn với Mỹ từ ngày 9/4.
Tại hội nghị, các Bộ trưởng Kinh tế ASEAN đánh giá cao sáng kiến của Malaysiatrong việc chủ động đề xuất và tổ chức Hội nghị Bộ trưởng Kinh tế ASEAN đặc biệt để cùng nhau trao đổi, đánh giá tình hình và thảo luận cách tiếp cận chiến lược nhằm bảo vệ lợi ích kinh tế khu vực, giảm tác động tiêu cực đến doanh nghiệp và cuộc sống của người dân.
Về phía Việt Nam, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên chia sẻ quan điểm của Việt Nam đối với chính sách thuế quan đối ứng của Mỹ. Theo đó, Việt Nam đã chủ động trong trao đổi, đối thoại và đàm phán với Mỹ. Việt Nam cho rằng ASEAN cần đoàn kết, bình tĩnh, bản lĩnh trong hợp tác với Mỹ.
Việt Nam ưu tiên thúc đẩy hợp tác với các đối tác ngoại khối nói chung cũng như Mỹ nói riêng trong các lĩnh vực mà 2 bên cùng quan tâm, qua đó thực hiện các mục tiêu phát triển dài hạn, vừa nâng cao vị thế của ASEAN trong bối cảnh mới.
Việt Nam ủng hộ việc ASEAN có cách tiếp cận toàn diện, linh hoạt và thực tế trong việc tăng cường sự tự chủ của nền kinh tế cũng như đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng thông qua việc tận dụng hiệu quả các FTA mà ASEAN hiện có, trong đó, kể cả thông qua nâng cấp Hiệp định Thương mại Hàng hóa ASEAN (ATIGA).
Đoàn Việt Nam tham dự Hội nghị do Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên làm trưởng đoàn (Ảnh: VGP).
Sau khi trao đổi trên tinh thần thẳng thắn, cởi mở và hợp tác, các bộ trưởng đã nhất trí thông qua tuyên bố chung, thể hiện lập trường chung của cả khối đối với việc Mỹ áp dụng thuế quan đối ứng.
Hội nghị cũng nhất trí một số nội dung như thành lập nhóm đặc trách về địa kinh tế ASEAN nhằm đánh giá tác động đối với chính sách thuế của Mỹ. Từ đó có đề xuất, khuyến nghị kịp thời nhằm hỗ trợ nỗ lực của ASEAN trong quá trình trao đổi; giải quyết những quan ngại và tìm kiếm cơ hội hợp tác trong lĩnh vực mới mà các bên cùng quan tâm.
Các bộ trưởng khẳng định tầm quan trọng của quan hệ đối tác chiến lược toàn diện ASEAN - Mỹ đối với tăng trưởng kinh tế khu vực, góp phần thúc đẩy hòa bình, ổn định, mang lại lợi ích thiết thực cho cả khu vực.
ASEAN đang là đối tác thương mại lớn thứ 5 của Mỹ và Mỹ cũng là đối tác thương mại lớn thứ 2 và nhà đầu tư lớn nhất của ASEAN.
Các bên tái khẳng định cam kết của ASEAN với hệ thống thương mại đa phương dựa trên luật lệ, có thể dự đoán được, minh bạch, tự do, công bằng, toàn diện và bền vững với Tổ chức Thương mại thế giới (WTO) đóng vai trò trung tâm.
ASEAN kêu gọi Mỹ tham gia vào đối thoại mang tính xây dựng, thẳng thắn giải quyết các mối quan ngại liên quan đến thương mại, đảm bảo mối quan hệ cân bằng và bền vững; cam kết tiếp tục hợp tác với Mỹ trong thương mại, đầu tư và các lĩnh vực giá trị gia tăng cao mà hai bên cùng quan tâm.
Các nước trong ASEAN cũng sẵn sàng tăng cường hợp tác với Mỹ trên cơ chế hợp tác hiện có như Hiệp định khung về thương mại và đầu tư giữa ASEAN và Mỹ (TIFA) và Kế hoạch công tác về cam kết kinh tế mở rộng (E3) để tìm kiếm giải pháp phù hợp cho các vấn đề cùng có lợi.
