"ADN mở" TP.HCM: "Phố Malaysia" độc bản trăm năm cạnh chợ

Ngay cạnh chợ Bến Thành, phường Bến Thành (quận 1 cũ) tồn tại một con phố nhỏ mà ít ai để ý. Chỉ dài hơn 100 m nhưng nơi đây san sát bảng hiệu "Halal food", "Muslim restaurant", "Hijab fashion". Người bán nói tiếng Malaysia rôm rả, du khách Hồi giáo ghé ăn uống, mua sắm tấp nập. Nhiều người gọi nơi này là "phố Malaysia" giữa lòng TP.HCM.

Trong ADN của Sài Gòn - TP.HCM tồn tại những "gen" cởi mở, đa dạng văn hóa, được hình thành và lưu truyền qua nhiều năm tháng lịch sử. Trong đó, cộng đồng người Malaysia là một trong những cộng đồng quốc tế góp phần làm phong phú thêm bản sắc của thành phố.

'ADN mở' TP.HCM: 'Phố Malaysia' độc bản trăm năm cạnh chợ Bến Thành- Ảnh 1. — Đường Nguyễn An Ninh phía sau chợ Bến Thành được nhiều du khách gọi là "phố Malaysia" giữa trung tâm TP.HCM

"Phố Malaysia" độc đáo ở trung tâm TP.HCM

Từ trung tâm TP.HCM, phóng viên Báo Thanh Niên men theo những con đường đông đúc, rẽ vào đường Nguyễn An Ninh (đối diện cổng Tây chợ Bến Thành, TP.HCM) để tìm hiểu khu phố Malaysia độc đáo này.

Khoảng 17 giờ, con phố dài hơn 100 m bắt đầu đông du khách Malaysia, Indonesia và Philippines. Họ nối nhau ghé các quán ăn halal (phong cách ẩm thực của người Hồi giáo). Mùi cà ri, cơm nasi và bánh roti lan khắp con phố nhỏ.

'ADN mở' TP.HCM: 'Phố Malaysia' độc bản trăm năm cạnh chợ Bến Thành- Ảnh 2. — Các cửa hàng thời trang Hồi giáo với khăn hijab nhiều màu sắc là mặt hàng được du khách ưa chuộng

Người dân địa phương chỉ chúng tôi một trong những cửa hàng đầu tiên xuất hiện trên con đường này. Chị Nayab (22 tuổi, con gái bà Basiroh - người sáng lập cửa hàng) kể: "Gia đình tôi mở quán từ năm 2011 vì nhận thấy tiềm năng của du lịch halal. Thời điểm đó, khách quốc tế đến tham quan rất đông nhưng họ luôn loay hoay không biết ăn gì ở quận 1 cũ để đúng quy chuẩn tôn giáo. Mẹ tôi quyết định mở quán phục vụ đồ ăn halal ngay tại đường Nguyễn An Ninh này và lập tức được cộng đồng đón nhận".

Thời điểm đó, khu vực quanh đường Nguyễn An Ninh chủ yếu là các khách sạn phục vụ du khách quốc tế lưu trú, chưa đa dạng ẩm thực và thời trang như bây giờ. Nhờ phục vụ đúng nhu cầu, quán ăn nhanh chóng thu hút đông du khách và mở thêm cửa hàng trang phục Hồi giáo đối diện.

Việc buôn bán thuận lợi khiến nhiều người trong cộng đồng người Chăm theo đạo Hồi rủ nhau lên TP.HCM mở quán. Từ một cửa hàng nhỏ ban đầu, dần dần xuất hiện thêm nhiều quán ăn và cửa hàng trang phục Hồi giáo. Cái tên "phố Malaysia" cũng được du khách truyền miệng từ đó.

'ADN mở' TP.HCM: 'Phố Malaysia' độc bản trăm năm cạnh chợ Bến Thành- Ảnh 3. — Nhiều tiểu thương tại đây có thể giao tiếp bằng tiếng Malaysia để phục vụ du khách quốc tế

Khoảng 80% tiểu thương tại đây có thể giao tiếp bằng tiếng Malaysia. Theo chị Kho Di Chah (33 tuổi, quê An Giang), những năm gần đây lượng du khách tìm đến khu phố ngày càng đông. Ngoài người theo đạo Hồi, nhiều du khách cũng ghé mua trang phục để trải nghiệm văn hóa. Khăn đội đầu là mặt hàng bán chạy nhất, giá khoảng 150.000 - 180.000 đồng/chiếc.

Bà Nejad Lauban (44 tuổi) cho biết đây là lần thứ 3 bà đến Việt Nam. Lần đầu bà ghé khu phố theo tour du lịch và được giới thiệu đây là nơi có thể ăn uống, mua sắm theo tôn giáo của mình.

"Tôi thích khu phố này vì có thể gặp những người đến từ quê hương mình và cả du khách từ nhiều quốc gia khác. Ở đây cũng có nhiều món ăn halal phù hợp với người Hồi giáo. Người Việt Nam nhiệt tình tới mức tôi cứ ngỡ mình đang ở quê hương vậy", bà nói.

Hiện nay, "phố Malaysia" không chỉ tập trung ở đường Nguyễn An Ninh mà còn mở rộng ra nhiều con đường gần đó như Thủ Khoa Huân, Trương Định...

Lịch sử hơn 100 năm của cộng đồng Mã Lai ở TP.HCM

Tài liệu về cộng đồng người Malaysia tại TP.HCM không nhiều, nhưng nhiều nghiên cứu cho thấy họ đã xuất hiện ở Sài Gòn (nay là TP.HCM) từ cuối thế kỷ 19. Trước năm 1885, họ đã đến buôn bán theo lời mời của người Pháp và xây dựng Thánh đường Al Rahim (45 Nam Kỳ Khởi Nghĩa, phường Bến Thành).

Trong Tạp chí Khoa học Trường đại học Mở TP.HCM, tác giả Võ Thị Mỹ có nghiên cứu về cộng đồng người Malay ở TP.HCM. Theo đó, phần lớn người Malay (hay còn gọi là Mã Lai, gốc Malaysia, Indonesia…) tại đây có nguồn gốc từ đảo Bauwean thuộc lãnh thổ Indonesia ngày nay. Người dân trên đảo khi ấy chủ yếu sống bằng nghề dệt chiếu truyền thống rồi đem bán sang Tân Ba Gia (nay là Singapore).

Vào thời điểm đó, những chuyến tàu của người Pháp sang buôn bán tại Tân Ba Gia mang theo lời kêu gọi công nhân Tân Ba Gia cùng người Mã Lai sang Việt Nam làm việc.

'ADN mở' TP.HCM: 'Phố Malaysia' độc bản trăm năm cạnh chợ Bến Thành- Ảnh 4. — Thánh đường Al Rahim là nơi sinh hoạt tôn giáo của cộng đồng Hồi giáo tại TP.HCM hơn 1 thế kỷ qua

Những ngày đầu nơi đất lạ, họ mưu sinh bằng nhiều nghề như kéo xe, khuân vác, làm công trình xây dựng. Dần dần, khi cuộc sống ổn định hơn, một số người chuyển sang buôn bán, làm ăn riêng. Khi đã có chút tích lũy và chỗ đứng, họ bắt đầu gọi thêm bạn bè, người thân sang Việt Nam, lập gia đình và gây dựng cuộc sống mới.

Ông Yussof (67 tuổi), đời thứ 3 trong một gia đình Hồi giáo nói: "Ông nội tôi là một trong những người đầu tiên đặt chân đến Sài Gòn xưa. Khi ấy ở quê nhà khó khăn, nghe tin Việt Nam chiêu mộ lao động nên ông tôi cùng vài người quen rủ nhau theo tàu Pháp sang đây làm ăn, sinh sống".

'ADN mở' TP.HCM: 'Phố Malaysia' độc bản trăm năm cạnh chợ Bến Thành- Ảnh 5. — Người Hồi giáo vào tháng Ramadan ở TP.HCM

Sau khi thánh đường được dựng nên, nhiều gia đình lần lượt xây nhà quây quần quanh khu vực này để tiện sinh hoạt và cầu nguyện, hình thành một cộng đồng nhỏ tồn tại đến tận hôm nay.

Chỉ tay vào con hẻm kế bên thánh đường, ông Yussof cho biết: "Hơn 20 hộ, khoảng 300 người trong hẻm đều là người Hồi giáo gốc Malaysia và Indonesia đến TP.HCM lập nghiệp và sinh sống, tính ra cũng đã hơn 100 năm".

Nếu ADN của sinh vật là phân tử cốt lõi mang thông tin di truyền, quyết định bản chất, hình thái, chức năng và sự phát triển của mọi sinh vật sống, thì ADN của Sài Gòn - TP.HCM cũng độc nhất, là những yếu tố nền tảng tạo nên bản sắc của thành phố này, đồng thời chi phối cách nó được kế thừa và phát triển qua hơn 300 năm.

Mảnh ghép văn hóa trong "ADN mở" của Sài Gòn - TP.HCM

Đầu tháng 3.2026, ông Dato' Tan Yang Thai, Đại sứ Malaysia tại TP.HCM cho biết, năm 2025 có hơn 300.000 du khách Malaysia đến Việt Nam, trong đó phần lớn lựa chọn tham quan TP.HCM; lượng du khách Việt Nam đến Malaysia cũng đang tăng lên.

Không chỉ hiện diện trong đời sống văn hóa - tôn giáo, Malaysia còn có những đóng góp đáng kể trong sự phát triển kinh tế của TP.HCM.

Hiện nay, Malaysia nằm trong top 10 quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư lớn nhất vào Việt Nam, đồng thời là đối tác thương mại quan trọng của TP.HCM. Hiện Malaysia có hơn 460 dự án đầu tư tại TP.HCM với tổng vốn hơn 6,1 tỉ USD.

'ADN mở' TP.HCM: 'Phố Malaysia' độc bản trăm năm cạnh chợ Bến Thành- Ảnh 6. — Du khách Hồi giáo nói chung và người Malaysia nói riêng tìm đến khu phố gần chợ Bến Thành để ăn uống và mua sắm theo đúng quy chuẩn halal

Ông Dato' Tan Yang Thai cho hay, kim ngạch thương mại song phương giữa Malaysia và Việt Nam năm 2025 vượt 21 tỉ USD, tăng khoảng 19%, trong đó nhiều hoạt động thương mại và đầu tư tập trung tại TP.HCM.

'ADN mở' TP.HCM: 'Phố Malaysia' độc bản trăm năm cạnh chợ Bến Thành- Ảnh 7. — Đường Nguyễn An Ninh (đối diện cửa Tây chợ Bến Thành) nơi có nhiều hàng quán, khách du lịch Malaysia

Cộng đồng và "phố Malaysia" vì thế thuộc "gen" văn hóa trong "ADN mở" của Sài Gòn - TP.HCM. Giữa phố thị hiện đại, con phố nhỏ này vẫn giữ nhịp sống riêng với mùi cà ri, tiếng Malaysia và những chiếc khăn hijab - một minh chứng cho bản sắc đa văn hóa của thành phố.

Kỳ 3: "ADN mở" TP.HCM: Khu phố Ấn Độ hơn 100 năm ở phường Bến Thành

//Chèn ads giữa bài (runinit = window.runinit || []).push(function () { //Nếu k chạy ads thì return if (typeof _chkPrLink != 'undefined' && _chkPrLink) return; var mutexAds = '<zone id="l2srqb41"></zone>'; var content = $('[data-role="content"]'); if (content.length > 0) { var childNodes = content[0].childNodes; for (i = 0; i < childNodes.length; i++) { var childNode = childNodes[i]; var isPhotoOrVideo = false; if (childNode.nodeName.toLowerCase() == 'div') { // kiem tra xem co la anh khong? var type = $(childNode).attr('class') + ''; if (type.indexOf('VCSortableInPreviewMode') >= 0) { isPhotoOrVideo = true; } } try { if ((i >= childNodes.length / 2 - 1) && (i < childNodes.length / 2) && !isPhotoOrVideo) { if (i <= childNodes.length - 3) { childNode.after(htmlToElement(mutexAds)); arfAsync.push("l2srqb41"); } break; } } catch (e) { } } } }); function htmlToElement(html) { var template = document.createElement('template'); template.innerHTML = html; return template.content.firstChild; }

if (window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden)) { if (!laNuocNgoai) { (function (w, q) { w[q] = w[q] || []; w[q].push(["_mgc.load"]); })(window, "_mgq"); } } (function() { if (!(window.pageSettings && pageSettings.allow3rd && (typeof window._isAdsHidden === 'undefined' || !window._isAdsHidden))) return; if (typeof window.laNuocNgoai === 'undefined' || !window.laNuocNgoai) return; // chỉ chạy khi laNuocNgoai true var containerSelector = 'div.detail-cmain'; var root = document.querySelector(containerSelector); if (!root) return; // Thu thập figure + p (p không nằm trong figure) var figures = Array.from(root.querySelectorAll('figure')); var paragraphs = Array.from(root.querySelectorAll('p')).filter(function(p){ return !p.closest('figure'); }); var elements = figures.concat(paragraphs); // NodeList vốn đã theo DOM order => không cần sort if (!elements.length) return; var target = elements[Math.floor(elements.length / 2)]; // giữa bài if (!target || !target.parentNode) return; var newDiv = document.createElement('div'); newDiv.id = 'taboola-mid-article-widget'; target.parentNode.insertBefore(newDiv, target.nextSibling); window._taboola = window._taboola || []; window._taboola.push({ mode: 'thumbnails-4x1', container: 'taboola-mid-article-widget', placement: 'Mid Article Widget', target_type: 'mix' }); })();